جلسه ۲۷

آنچه که منظور من است اين بود كه خود شخص بايد موقعيت خود را در قبال اين تكليف الهي ارزيابي كند، خودش بايد بفهمد، مطلبی را كه امام بيان مي كند، اگر آدم زرنگي باشد از آن وجوب مي‌فهمد، اگر كند ذهن باشد از آن مستحب مي‌فهمد و هر چه فهميد تكليفش همان است اگر زرنگ باشد مي فهمد واجب است و بايد برود و اگر حمل بر مستحب كند و نرود حج را انجام نداده است چون امام مطلب را بيان كردند 

مطلب دوم اين كه در تبّدل موضوع، شخصي كه حجّه الاسلام را انجام داده چرا بايد اعاده كند در مورد رق مسئله روشن تر است چون آن حالت، حالت رقيّت است ولي بذل مال شده ولي مسئله اين است كه قضيه حج مسئله ‌ايست كه خدا مي خواهد شخص اين عمل را در حال آزادي و در حال اختيار و در حال خاص و در حال حريت و در حال نشاط و با استقبال و فراغ بال اين عمل را انجام دهد در زمان رق يا در زمان صباوت ، در زمان صباوت مسئله تكليف نيست گرچه حجّه الاسلام است ولي تكليف نيست در زمان رقيت شخص حج را انجام مي دهد ولي خود را در تحت تملك مولا مي بيند مولايش او را برده است خودش نرفته است خودش اگر بدون اجازه مولا حج انجام دهد باطل است، چون تحت تملك مولا است پس وقتي كه حج انجام مي دهد واقعاً بين خودش و بين خدا چه احساسي دارد، اين تحت تملك كس ديگري حج را انجام مي دهد و طواف مي كند، ولي مولاي او خواسته است كه طواف كند نه خود او، او خواسته كه من بيايم ، مولاي او كه كنار اوست، او را برده در عرفات در دلش اين است كه او مرا برده است و با خواست مستقل خودش نيامده است خدا مي گويد بسيار خوب اين را كه الان انجام دادي الان تكليف تو همين است تو رقي در تحت تملك هستي تملك مولا و اين حج را من قبول مي كنم ولي حالا تو برگشتي و عتق پيدا كردي و اختيارت در دست خودت است و احساس فراغ مي كني بايد دوباره اين را با پاي خودت و با اختيار و خواست خودت ، خواست مستقل خودت، نه خواستی که تحت تسخیر است دراینجا فاعل بالتسخیر اورا به حج برده است و مسخر او بوده است