مرتب سازی:
جلسه ۲۷
4در بعضي از روايات به طوري كه در سال گذشته خوانديم حضرت به يك لحن عليه نمي فرمايد به يك لحن احبّ مي فرمايد در مورد عبد نه، ولي در مورد مخالف غير از ناصبي كه در اين جا داريم فيقضي يا آن شخصي كه در كوفه از معاندين است، حضرت ميفرمايد بايد حجش را انجام دهد و خوب است كه انجام دهد و بهتر است، من دوست دارم كه حجش را انجام دهد، اين مسئله به نظر مي رسد
مسئله اصلي در مورد حج مخالف اين بر عدم ترتّب اثر متوقّع است آن اثر در اين جا حاصل نشده است منتهي امام عليه السلام بر اساس تقيه و بر اساس ملاحظاتي نتوانستند آن حكم بتّي و قطعي را به عنوان اعاده به راحتي بيان كنند چون ممكن است كه شخص در حرج بيافتد و از آن طرف هم برگردد و چون برگشت، از يك طرف ملاحظه كند كه حجي كه انجام داده مورد نظر امام عليه السلام نيست و از طرف ديگر چه كند سخت است مشكل است اين محذورات كه شخص در خودش احساس ضيق و ناراحتي كند، اين محذوراتي است كه باعث شده دست امام (عليه السلام) بسته باشد براي يك حكم قطعي، در آن موارد ديگر كه حضرت احساس مي كردند نه طرف مي تواند برود قطعاً مي گفتند يجب عليه الحج يا يقضي فعليّه ان يعيد ولكن در مراتب ديگر كه قبلاً هم گفتيم كه به نظر مي رسد به موارد شخصي يا قضاياي شخصيّه برگردد، حضرت به ملاحظاتي حكم را به آن كيفيت بيان نكردند، البته در اين موارد خود جنبه ولايت ترميم ميكند و آن فعل را بر حسب استعداد ظروف اصلاح ميكند و نميگذارد كه شخص بي نصيب باشد ولي آن حكم را به صورت كلي بيان مي كند كه آن بايد برود و انجام دهد، در اين مسئله شكي نيست اين نكته دقيقي است كه در بعضي از روايات و خيلي از موارد هم مشاهده مي كنيم كه لسان روايات مختلف است در بعضي از لسانها حكم به وجوب و الزام شده است و در بعضي از موارد حكم به استحباب راجح شده است ما نبايد در آن موارد همان طوري كه دأب ودیدن است حمل بر استحباب كنيم، خير، آن موارد حمل بر وجوب بايد باشد الا اين كه آن مواردي كه حمل بر استحباب است، چون هيچ وقت استحباب واجب نميشود ولي واجب گاهي منهً علي العباد، تخفيف قائل شوند مثلاً در اين زمينه روايت داريم كه قضاي صلاة واجب است ولي ما مي بينيم دأب و دَیدَن بسياري از بزرگان بر اين نبوده است كه رسماً به فردي كه چهل سال نمازش را اشتباه خوانده است بگويند، هستند چنين افرادي كه اعمالشان را اشتباه انجام دادهاند در راديو میشنیدم كه یک نفر مسئله شرعی می گفت که شخصی ده سال غسل اشتباه انجام داده كه آن شخص ميگفت: اگر نميدانسته اشكال ندارد!