جلسه ۲۴

در اين جا حضرت مي فرمايد: حجش درست است چون او را به حج بردند و استطاعت برايش حاصل شده است بعد حضرت در اين جا مي فرمايد فان أيسر بعد ذلك اگر بعدا" اين شخص استطاعت پيدا كرد و به يسر رسيد فعليه ان يحجّ خيلي عجيب است یعنی بايد دوباره انجام دهد آيا اين را حمل بر استحباب كنيم؟ قلت هل تکون حجّته تلك تامّه او ناقصه؟ شما كه می گوئید عليه ان يحج اين ايراد كجاست؟ آيا اين حجي كه انجام داد ناقص بود؟ اگر اين طور است پس چطور مي شود أقضي حجه الاسلام؟ اگر حجش ناقص بود ديگر حجه الاسلام را انجام نداده درحالی که حضرت مي فرمايد: قضي حجه الاسلام قال: نعم يعني (لله علي الناس حج البيت) از او متمشّي شده است، و حجه الاسلام است و یحجّ به اناس، الان متمشي شده، لذا حضرت مي فرمايد: نعم، ولیست بناقصه و إن أیسر فلیحجّ اگر در اين جا به يسر برسد بايد حج انجام دهد مگر دو تا حجه الاسلام داريم؟ خوب اين را بايد چه کرد؟ ما يك حجه الاسلام بيشتر نداريم، يك حجه الاسلام است و آن در تمام عمر فقط يك مرتبه است امام(علیه السلام) هم امضا كردند حجي را كه يحج به اناس، پس سقطت عنه حجه الاسلام، وقتي حجه الاسلام از او ساقط شد اين حج دوم مي شود حج مستحب، بايد اين طور بگوييم اگر حج، حج مستحب است چرا حضرت گفتند: فعليه ان يحج یعنی باید برود انجام بدهد اين عليه براي چيست؟ اين قضيه است كه فقها در آن گير كرده اند، در تقريرات نگاه كنيد اقول حمل الشیخ، الامر بالحج هنا علي الاستحباب، شيخ طوسي در اينجا آمده حمل بر استحباب كرده حمل بر استحباب اشكال ندارد ولي عبارت امام عليه السلام كه مي فرمايد: عليه ان يحج و بعد هم دوباره تكرار مي كند: و إن أيسر فليحج، با استحباب نمي سازد و جور در نمي آید.