جلسه ۲۳

مطلب ديگري كه در اينجا بايد به آن توجه شود مسئله وجوب مشروط و وجوب مطلق بودن حج است. كه حج نسبت به مسئله استطاعت، چه نوع وجوبي است؟ مشخص است حج نسبت به خودش في حد نفسه مي شود واجبِ مطلق، خود حج في حد نفسه واجب مطلق است مانند ساير عبادات مثل صلاة، صلاة واجب مطلق است، صوم واجب مطلق است. … إِنَّ اَلصَّلاٰةَ كٰانَتْ عَلَى اَلْمُؤْمِنِينَ كِتٰاباً مَوْقُوتاً﴿النساء، 103﴾ صلاة واجب، واجب مطلق است. صوم واجب، واجب مطلق است. اصل تشريع صلاة و اصل تشریع حج واجب مطلق است. منتهي شرط تنجّز و فعليّتِ صلاة ظهر عبارت است دخول وقت زوال يعني قبل از زوال، آن واجب كه به عنوان واجبِ مطلق بر ذمّه است، هنوز فعليّت پيدا نكرده است. فعليّت صلاة منوط به زوال است. فكذالك فعليّت حج منوط به استطاعت در اشهُر حج است. 

روي اين جهت حالا نتيجه در اين جا گرفته مي شود كه اگر حج را ما واجب مشروط بدانيم به نسبت به استطاعت در اشهُرحج، شخص ميتواند قبل از اشهر حج خودش را از استطاعت ساقط كند. مثلا من دیدم بعضی از افراد نادان و بي اطلاع كه برای خارج کردن خود از استطاعت رفتند سوال كردند، آمده و اينطوري جواب داده که:"بله ميشود"، در موقع ماه مبارك رمضان پول داشته و زياد هم داشته و آمده يك شب قبل از عيد فطر پولش را به ديگران بخشيده و خودش را از استطاعت ساقط كرده و گفته كه از استطاعت ساقط هستيم و حج هم بر ما واجب نيست، در حالي كه ذنب عظيمي مرتكب شده، اين بيچاره كه نفهم است، آن كسي كه گفته:"می شود" بايد پاسخ بدهد.

حج في حد نفسه واجب مطلق است منتهي در موقع اشهر حج فعليَت پيدا مي‌كند لذا كسي كه براي رفتن به حج بايد از ماههاي قبل و حتي روايت داريم از سالهاي قبل ذخيره كند، بايد ذخيره كند، يعني فرض كنيد كه از امسال باید يك مقداري از مالش را كنار بگذارد تا موفق شود ده سال ديگر مكه برود.! نه اين كه همين طوري بگوید ما الان پول نداريم و خرج عياشي ميكنيم و خرج فلان چيز ميكنيم و الان نيازي به رفتن نداريم و هر وقت كه واجب شد خدا پولش را ميرساند، نه اين گونه نيست. هر شخصي بايد بداند كه به محض رسیدن به سن تكليف حج بر ذمّه او مستقر شده، مرىً واحده. اين استقرار حج را بايد انجام دهد و بايد تحصيل خارجي كند و اين تحصیل خارجی و تحقق خارجي، گاهي از اوقات به همان زمان حج است كه استطاعت بر او حاصل ميشود و گاهي اوقات با دو ماه قبل و گاهي به چهار ماه قبل و يا حتی ده سال قبل است، ممکن است ده سال طول بكشد تا شخص بتواند مستطيع شود. لذا از الان بايد شخص به دنبال اين باشد كه مقداري از اموالش را كنار بگذارد تا اين كه بتواند براي ده سال ديگر حج برود.