جلسه ۲۳

مسئله حج همان طوري كه خدمت رفقا عرض شد مانند صلاة صبح و صلاة ظهر است، یعنی واجب مطلق است نه واجب مشروط، چطور اين كه تا به حال به اين كيفيت بوده است . استطاعت امري است عادي، چطور اين كه صلاة ، براي وقت، عنوان واجب مشروط را دارد و لكن خود اصل صلاة واجب مطلق است همين طور حج في حدّ نفسه، واجب مطلق است نه واجب مشروط، منتهي شرط براي اتيان حج همان صحّت است ، عقل است همانطور که در ساير واجبات اين مسئله وجود دارد. كسي كه عقل ندارد نماز ظهر هم بر او واجب نيست. كسي كه قادر بر وضو نيست، وضو بر او واجب نيست و تيمّم مي كند، كسي كه قادر به صلاة بر اربع ركعات نيست مثل صلاة خوف و یا صلاة غرقاء ميبينيم كه خود صلاة هم در آن جا تفاوت مي كند، آن استطاعت نسبت به صلاة اربع ركعات، استطاع، استطاعت براي صلاة غرقاء، استطاعه اخری و هر كدام با ديگري تفاوت دارد و اين مطلبي است كه كيفيت رکعات آن را شارع بيان كرده در ركعات، ولي در استطاعت این مسئله ای است که انسان خودش تشخيص مي دهد. استطاعت براي وضو اين استطاعه و استطاعت براي تيمم در صورت خوف از مرگ و مرض، استطاعه اخري . هر كدام باهم فرق دارد و این یک مسئله عرفي است.

تلمیذ: پس چرا در قرآن نسبت به سایر احکام مسئله استطاعت نیامده است؟

استاد: علت نیامدن آنرا در جلسات قبل عرض کردیم که در مورد حج به خاطر شدّت و اهتمامي كه شارع نسبت به مسئله حج داشته، مسئله به كيفيتي است كه با ساير عبادات تفاوت مي كند چون در حج مشقّت است، فرض كنيد كه افراد بخواهند از آن طرف دنیا، از بلاد بعيده با سرما و گرما بيايند، افرادی که حج انجام می دادند همه كه در مدينه نبودند، از استراليا هم بايد براي حج بيايند از وسط آمريكا و جنوب آفريقا هم بايد بيايند حج انجام بدهند . عملی مانند نماز نيست كه هر كسي سر جايش بگويد اللَه اكبر و نماز صبح و ظهر بخواند و يا مثل خمس نيست كه هر كس هر چقدر ربح کرد خمسش را باید بدهد و شارع هم نتواند برای او مشخص كند كه تو امسال بايد صد ميليون تومان خمس بدهي، طرف مي گوید من نمي خواهم كار بكنم خمس هم نمي خواهم بدهم!