جلسه ۲۳

أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

امروز وارد مطلب نمي شويم فقط اشاره ميكنيم به مطالب گذشته و انشااللَه از فردا مسئله پيگيري و تعقيب ميشود. 

اگر نظر رفقا باشد در مسئله استطاعت، ديديم كه روايات متعددي براي كيفيت حصول استطاعت هست .در بعضي از روايات به زاد و راحله تعبير شده، در بعضي از روايات به تخليه سرب و همين طور صحّت و سلامتي و ميزان مؤونه براي رجوع بعد الحج، مسئله استطاعت در اين جا مطرح شد، راجع به تخليه سرب هنوز صحبت نشده، راجع به زاد و راحله و همين طور راجع به صحت و وجود مؤونه براي قوت عيال بعد از مراجعت از حج صحبت شد و مسئله به اين جا رسيد كه استطاعت به آن معنايي كه تا به حال مطرح است در ميان عرف و در ميان اعلام، استطاعت به اين معني نيست، بلكه يك معناي وسيع تري است. استطاعت عبارت است از همان ميزان تشخيص عرف براي سفر و شارع نیز همان ميزان را معيار قرار داده منتها به عبارتهاي مختلف و به تعبيرهاي مختلف و براي افراد در شرايط مختلف كيفيت استطاعت مختلف است براي كسي كه از اماكن بعيده براي حج مي خواهد بيايد ، طبعاً استطاعت عبارت است از همان راحله و زاد براي بقا و استمرار حيات در حج و همينطور براي كسي كه از نظر صحّت قادر بر مشي به حج نمي باشد. 

و اما براي كساني كه آنها در بلاد قريبه هستند و يا اين كه در بلاد بعيده است ولكن شخص، شخصي است كه معتاد بر سفر ماشياً می باشد، سابق هم بوده و الان هم هستند افرادي كه پياده روي ميكنند بر ايشان هم مسئله اي نيست و داراي صحت و سلامتي هستند مسئله استطاعت براي او همان قدرت بر مشي است. كيفيت وجود زاد يعني مؤونه براي قوت عيال، اين هم يك مسئله عادي است يعني فرد چطور براي امرار معاش و قوت عیال در زندگي روش و طريق خاصي را دارد همانطور که هر كسي براي آن طريق خاصی را دارد در مورد شخصي كه به حج ميرود هم به همان كيفيّت و به همان وضعيّت بايد باشد. كسي كه ميخواهد به حج برود بايد بتواند قوت عيال را در هنگام سفر تأمين كند و اگر قوت عيال نداشته باشد و ذخيره اي نداشته باشد و عيال او نتواند امرار معاش كند سفر براي او واجب نيست و اين امري طبيعي است. فرض كنيد شخصي بنّا است و كارگر است و اين هر روز بايد برود سر كار تا اين كه بتواند قوت عيال را تأمين كند اگر روزي سر كار نرود، عيال بدون قوت مي ماند چطور ممكن است چنين شخصي زن و بچه خود را رها كند و به حج برود بدون اين كه براي آنها قوت را در نظر داشته باشد؟ زن و بچه از كجا اين قوت را داشته باشند؟ ولي اگر همين بنّا و يا كارگر به ميزاني كه بتواند قوت عيال را تأمين كند ذخيره دارد و خودش هم ميتواند در موقع سفر به حج، با انجام بعضي از كارها قوت خود را تأمين كند اين حج براي او واجب است و استطاعت براي او حاصل شده است. يا اين كه فرض كنيد الان اطبّايي هستند كه خودشان مي روند همراه كاروان، او ميتواند به اين وسيله تأمين زاد كند براي خودش. که در اين جا حج بر او واجب است و اين طور نيست که هر شخص وقتي مي خواهد به حج برود حتما بايد تمام مصرف سفر را همراه خود داشته باشد، اگر شخصي بتواند در طول سفر كار كند، مثلاً كفّاش است ميتواند در طول سفر كفش كاروانيان را اصلاح و تعمير كند. خوب اين بايد انجام دهد . سفر حج سفري نيست كه آدم فقط تسبيح در دست بگيرد و لا اله الا اللَه بگويد و به مكه برود و برگردد.