مرتب سازی:
جلسه ۱۹
12خب این عبد که در اینجا آمده و حجةالاسلام را انجام داده است، این حجةالاسلام الان، حجِّ تام است. چرا؟ چون الان رقّ است و الرِقُّ أحَجَّه. خود رقّ که مالک نیست، حتی مولا میتواند او را از حج منع کند. البته این کار، کار صحیحی نیست؛ ولی در تحت تملکش هست و اگر منع بکند، اگر حج انجام بدهد، حجش باطل است. رقّ اگر حج انجام بدهد بدون اذن مولا، حجش باطل است. ولی اگر این حج را انجام داد، امام علیهالسلام میفرماید: این حجةالاسلام است. این قضیه چیست؟ این مربوط به زمان رقیّت میشود.
خیلی خب حالا اگر این شخص مُعتَق شد؛ چه بعد الحج و چه قبل العرفة یا احد الموقفین، حتی در یوم العرفة که مشعر را درک بکند خب تبدّل موضوع میشود. در عتق در لیلة العرفة تبدّل موضوع است و صار حرا و هذا حرٌّ و این حج را انجام داده است و حجةالاسلام انجام داده و یُجزی عن حجةالاسلام. خب اینکه یُجزی عن حجةالاسلام، خب این هم عجیب است دیگر، این هم واقعاً عجیب است که این راحلهایی که الان با خودش آورده، زادی که با خودش آورده، اینها الان تمام چیست؟ اینها الان با آن مولا است که آمده در اینجا، خب راحلهاش را مولا آورده، زاد را و همه را مولا داده؛ ولی همین تبّدل موضوع به عنوان حرّیت این را خدا به حساب میآورد.
یعنی چون در روز عرفه این حرّیت الان برای او پیدا شد، الان خدا نمیگوید که این حج را به عنوان حجةالاسلامِ رقیّت ما قبول میکنیم؛ اما بعد که از حج مراجعت کردی باید این را انجام بدهی. ولی جالب اینجاست که همین مسأله راجع به کسی که لو أحَجَّ به بعضُ إخوانه، میگویند: نه! بعد باید دوباره اعادة کنی. حالا به آنجا هم میرسیم. این مسأله به خاطر تبدّل موضوع است. یعنی حجةالاسلام مرةً واحدة، بله یکمرتبه است و چون در اینجا تبّدل موضوع شده است، در اینجا دیگر آن حجةالاسلام، تکلیف جدید الان متوجه او میشود. باز در اینجا مرةً واحدة، در موقع حریّت مرةً واحدة درست است. امام صادق علیهالسلام در اینجا میفرماید که باید حج انجام بدهی.