جلسه ۱۲

روایت دیگر روایت حماد است از حلبی، که این روایت هم روایت صحیحی است «وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَه علیه السلام عَنْ فَضْلِ الْمَشْیِ، فَقَالَ: إِنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِیٍّ قَاسَمَ رَبَّهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ حَتَّى نَعْلًا وَ نَعْلًا وَ ثَوْباً وَ ثَوْباً وَ دِینَاراً وَ دِینَاراً وَ حَجَّ عِشْرِینَ حَجَّةً مَاشِیاً عَلَى قَدَمَیْهِ»¹ این هم یک روایت.

روایت دیگر که سوم روایت است: «الزُّبَیْدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَه علیه السلام قَالَ: مَا عُبِدَ اللَه بِشَیْ‌ءٍ أَفْضَلُ مِنَ الْمَشْیِ»² این هم یک روایت.

روایت دیگر، روایت «هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ: دَخَلْنَا عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَه علیه السلام أَنَا وَ عَنْبَسَةُ بْنُ مُصْعَبٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِنَا فَقُلْنَا جَعَلَنَا اللَه فِدَاکَ أَیُّهُمَا أَفْضَلُ الْمَشْیُ أَوِ الرُّکُوبُ فَقَالَ: مَا عُبِدَ اللَه بِشَیْ‌ءٍ أَفْضَلُ مِنَ الْمَشْی»‌³.

خُب این روایات در این جا مربوط به مشی است، البته در روایات دیگر هم داریم که رکوب افضل است مثلا در این جا داریم که مثلا یک روایت روایت رفاعه است «عَنْ رِفَاعَةَ قَالَ: سَأَلَ أَبَاعَبْدِاللَه علیه السلام رَجُلٌ الرُّکُوبُ أَفْضَلُ أَمِ الْمَشْیُ فَقَالَ: الرُّکُوبُ أَفْضَلُ مِنَ الْمَشْیِ لِأَنَّ رَسُولَ اللَه صلی اللَه علیه و آله رَکِبَ»⁴ خوب در این جا، به خاطر همین است که یک وقت مثلا خسته نشود یا خود حضرت هم در این جا خودشان هم علتش را بیان می‌فرمایند: «أَیُّ شَیْ‌ءٍ أَحَبُّ إِلَیْکَ نَمْشِی أَوْ نَرْکَبُ فَقَالَ: تَرْکَبُونَ أَحَبُّ إِلَیَّ فَإِنَّ ذَلِکَ أَقْوَى عَلَی الدُّعَاءِ وَ الْعِبَادَةِ»⁵ در این جا مسأله، مسأله ضعف است مثلاً در روز عرفه داریم که گرچه روزه عرفه خیلی استحباب دارد اما اگر این روزۀ موجب ضعف دعا بشود، دعا افضل است در روز عرفه. این هم همین طور. این چند تا روایت داریم خودتان هم نگاه کنید در این جا مسأله، مسأله واضح است

آن چه که محل بحث و استدلال است این است که در حج این جا از حج به عنوان مطلق سؤال شده است، یعنی امام علیه السلام می‌فرمایند: کسی که بتواند سواره برود این سواره رفتن و کسی که بتواند پیاده برود پیاده برود بهتر است پس معلوم می‌شود این عمل برای حج انجام دادن را خدا قبول می‌کند ولو مشیا، این عمل مورد قبول است در این جا بحث، بحث حجة الاسلام نیست بحث اصل حج است یعنی حج بعنوان مطلق. حالا ممکن است این حجة الاسلام باشد شخص راحله دارد و در عین حال حضرت می‌فرماید که: «مَا عُبِدَ اللَه بِشَیْ‌ءٍ أَفْضَلَ مِنَ الْمَشْی» یعنی گرچه راحله دارد ولی در این جا باز هم مشی افضل است از رکوب. با این که شخص مستطیع بر راحله است.