جلسه ۸

 «کل شخص یقدر ان یدافع عن حریم الاسلام یجب علیه الحرکة الی الحدود» این ملاک است شمشیر نداری چوب بردار، اسب نداری سوار الاغ بشو، هیچ کدام را نداری پیاده برو، در زمان اسلام لشکر اسلام مگر چند تا اسب داشتند؟ چند تا بیشتر نداشتند. در جنگ احد مگر چند تا اسب بود در جنگ بدر، در جنگ احد باز یك مقداری بود اگر آنها خیانت نمی کردند که این بلاها سر پیغمبر درنمی آمد در جنگ بدر چند تا اسب بود چند تا شتر بود همه پیاده بودند حتی بعضی ها شمشیر نداشتند. داریم حربه آهنی به دست گرفته بودند عوض از شمشیر، واجب است باید بروی کشته می‌شوی، خب بشو مگر آدم قرار است که همیشه زنده بماند. اگر این شخص بیاد بهانه بیاورد یا رسول اللَه شرط برای جهاد سیف است و من سیف ندارم پس بنابراین معافم از حکم جهاد. رسول اللَه چه می‌گوید؟ می‌گوید؟ سیف نداری بیا آن آهن را بردار برو می‌توانی از عقب بزنی تو سرش، می‌توانی که پرت کنی، هیچی نداری سنگ بردار با سنگ بزن، برو قایم بشو یواشکی بزن. دارد می‌آيد تیرکمان دارد.

طالوت جالوت چی بود اینها را با تیرکمان زد دیگر، آنموقع که شمشیر نبود درست شد. پس در اینجا استطاعت در حج مثل جهاد می شود، کسی که به جهاد می‌رود باید مستطیع باشد؟ ببیند در اینجا جهاد شرط ندارد، وجوب جهاد باشد نه استطاعت در آنجا منتها استطاعت فرق می‌کند استطاعت به نفس القدره علی الحرکه این را می‌گویند استطاعت همین مسئله در مورد حج هم بهمین کیفیت است شارع می‌گوید: وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً هر کسی که بتواند، از شارع ما در اینجا سئوال می‌کنیم که هر کسی که بتواند چیست؟ می‌گوئیم نه خدا در اینجا برای هر کسی که بتواند یک تخفیف هائی قائل شده است، آن تخفیف چیست؟ این است که زاد و راحله داشته باشد. مسئله، مسئله جهاد نیست به این است که قوت عیال داشته باشد و برای رجوعش هم مازاد باید داشته باشد مثل جهاد نیست. اینکه که تخلیه سرب داشته باشد، ولی در جهاد نیست اصلا جهاد که تخلیه سرب ندارد اصلا جهاد خودش کل اصل مسئله به شرط منتفی است، اینها هیچ کدام نیست پس شارع آمده استطاعت را در مسئله حج به استطاعت عرفیه عقلائیه تصویر و تفسیر کرده زاد و راحله برای سفر لازم است عرض کردم در ممالک بعیده، حالا ممالک قریبه خب فرض کنید که پیاده می‌آیند تازه از مدینه تا مکه‌اش با کاروان و اینها می‌رفتند همین از مدینه تا مکه 25 سفر امام مجتبی حج مشرف شد که اغلب اینها با پای پیاده بود. حالا کسی که فرض کنید منزلش در بیست فرسخی مکه است، حالا مدینه هفتاد فرسخ است اگر بیست فرسخی مکه باشد، سی فرسخی مکه باشد، یا پانزده فرسخی مکه فرض کنید که باشد این وجوب حجش حتما به راحله است.