جلسه ۸

در اینجا این مسئله را برای انسان روشن می‌کند که استطاعت بعد فوات حج، مگر اینکه فرض کنید یک نفر نتواند. نتواند به هیچ وجه نتواند وقتی نتواند مثل اینکه بمیرد دیگر یا مثلا فرض کنید راه بسته بشود دیگر وقتی که راه بسته شود خب شخص می تواند به خدا می‌گوید خب من پیاده هم می‌توانستم بروم ولی راه بسته است بال بهم بده بپرم والا با همین شرائط نمی شود یعنی شرائط عقلانیه در اینجا مفقود است. این استطاعت بعد فوات حج ما می‌بینیم با استطاعت قبل از فوات حج فرق می‌کند ... وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ... ﴿آل‌عمران‌، 97﴾ اين استطاعت بعد از فوت حج را شامل می‌شود، وقتی که شخص حج از او فوت می‌شود مستطیعاً، استطاعت ثانیه می‌آید در آنجا جایگزین می‌شود آن استطاعت ثانیه همین استطاعت مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً همین استطاعت را در اینجا شامل می‌شود امسال باید حج انجام بدهی مستطیعاً، اما این استطاعت، استطاعتی است که ولو ماشیاً باید بروی، ولو در حال مرض باید بروی، ولو بدون تخلیه سرب باید بروی، حتی بدون امنیت کشته هم شوی باید بروی می‌خواستی سال قبل بروی اگر تخلیه سرب نبود باز هم باید بروی اگر زاد نداشتی باز هم باید بروی پس ببینید مسئلة استطاعت را در اینجا، اینکه الان مستطیع نیست استطاعتش فرق کرده است استطاعتش به نفس حرکت است همین که حرکت از او متمشی بشود مستطیعٌ ولی در سال قبل این نفس الحرکه فقط استطاعت نبود، زاد یکی از محققات و شرائط استطاعت بود امسال نیست. راحله از شرائط و از علل جزئیه برای استطاعت بود ولی الان نیست. صحت در بدن از شرائط استطاعت بود سال گذشته اما الان نیست. تخلیه سرب از شرائط استطاعت بود ولی الان نیست «ما یقوت به عیاله» اینها همه از شرائط استطاعت سال گذشته است پس ما دو جور استطاعت داریم وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً در نزد شارع، اینهائی که دارم خدمتتان عرض می‌کنم ببینید از ریشه داریم می‌آئیم بالا یعنی آن منبع استنباط و اجتهاد از آن ریشه دارد می‌آيد بالا اگر از این مقدمه شروع بشود حالا فرض کنید این مسئله را با آقایان گفته می‌شود می‌گویند نه آقا استطاعت فقط همان استطاعت اولی است این قضای مافات است استطاعت هم که ندارند، ما این بحث را کنار گذاشتیم، گفتیم این بحث عوامانه است آنچه که هست همان مفهوم استطاعت در آیه، همان مفهوم، دو صورت پیدا می‌کند صورت اول صورت استطاعت عرفیه است که آن را خود شارع هم بیان کرده صورت دوم استطاعت، استطاعتی که غیر عرفیه. چشمت در بیاد می‌خواستی بروی پس شارع وقتی که می‌گوید وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً کسی که می‌تواند برود امّا نرفت، امسال می‌توانی باید بروی، چه جوری می‌توانی؟ خودت می‌دانی این را دیگر خودت می‌دانی، زاد داری، نداری به من ربطی ندارد، در راه می‌میری یا نمی میری به من ارتباط ندارد، تخلیه سرب هست یا نه، هیچ ارتباط نداره، قوت عیال هست یا نه مربوط نیست، این دیگر حج شد جهاد، در جهاد هیچ این مسائل مطرح نیست، وقتی که بر شخص دفاع واجب می‌شود دفاع از اسلام، دفاع از حدود و مرز حدود اسلام وقتی که مطرح می‌شود دیگر در آنجا ما قوت عیال و این حرفها نداریم در آنجا زاد و راحله نداریم.