استطاعت حج با قرض و شرط پشتوانه مالی

أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

راجع به مسأله استطاعت ديروز رواياتي را خدمت رفقا گفتيم و عرض شد مقصود از استطاعت عبارت است از همان داشتن زاد و راحله و اين مقدار کفايت مي کند براي استطاعت، يک روايتي ديروز بود که اين روايت را براي رفقا خوانديم که من در وسائل نديدم يعني تفحصي که کردم خيلي سريع اين چند صفحه را، روايت اين بود اگر کسي مي تواند بعض راه را راکباً برود و بعضش را ماشياً برود، اين استطاعت در آنجا هم صدق مي کند يک نکته‌اي که من امروز به نظرم رسيد که اين نکته را مي‌بايست مورد نظر قرار دهیم تا اينکه بتوانيم آن معناي استطاعت را بفهميم اين است که ما بطور کلي نظرمان بر عبادات چه نظري است؟ نسبت به نماز و روزه و زکات یا نسبت به خمس چه نظري داريم؟ به طور کلي نسبت به مسائل ديگر، امر به معروف، نهي از منكر، مسأله تولي، تبري ما چه نظري داريم؟ اين روايتي که مي فرمايد: «بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ الْحَجِّ وَ الْوَلَايَةِ وَ لَمْ يُنَادَ بِشَيْ‌ءٍ كَمَا نُودِيَ بِالْوَلَايَةِ»¹ این همینطور در ذهن من بود که اين قضيه ولايت را که در اين روايات امام عليه السلام مي‌فرمايد اين مسأله چيست؟ كه از يك طرف حضرت عبادات را مثل عبادات ظاهري مانند نماز و روزه و حج و زکات و اينها را خب بعضي اين عبادات عبادات شخصيه هستند و بعضي عبادات ماليه هستند و بعضي از اينها براي بنا بر ارتباط انسان است بعضي بنا بر حفظ جامعه و اجتماع است مثل زکاى و اينها خب مربوط به رابطة شخصي انسان است مثل نماز است يا مثلاً جنبه اجتماعي شخصي دارد مثل حج است خب حج يک عبادتي است که دو جنبه در آن هست هم جنبه شخصي و هم جنبه عمومي جنبه اجتماعي با هم بودن چرا که در آن روايت که کلام حضرت فاطمه زهرا سلام اللَه عليها راجع به « فَرَضَ اللَه ‌الْحَجَّ علي العِبادِ»² که حضرت راجع به خصوصيات حج مي‌فرمايند، در آنجا مي‌فرمايند که اين را براي شعائر قرار داده است براي ائتلاف و وحدت بين امت، افراد مي‌آيند در آنجا و با هم ديگر ارتباط دارند و همديگر را مي‌بينند واقعاً هم همينطور است هيچ وقت نشده که ما مشرف بشويم مگر اينکه با عده‌اي در آنجا برخورد کنيم و صحبت بشود. افراد ملل مختلف و اقوام مختلف و بعد اين باعث تبادل اعتقادات بشود، ائتلاف قلوب بشود و اتحاد بشود واقعاً اگر ما يک مرامي را در پيش مي‌گرفتيم که به جاي پرداختن به مسائل سياسي و مطالبي که خب واقعاً جاي شبهه در اين مسائل هست به نکات اساسي مي‌رسيديم. با گفتن فحش و مرگ بر اين و مرگ بر آن چيزي درست نمي‌شود يعني ما واقعاً در تخيلات زندگي مي کنيم. حالا شما برويد در يک جا روز عرفه بجاي دعا، بجاي ذکر، بجاي... مرگ بر آمريکا بگویید! چند نفر آمدند به ما گفتند: « بارک اللَه» شما با اين کارتان خلاصه چند نفر را هدايت کرديد.