جلسه ۴

وقتي که موقع نماز مي‌ايستيم بايد متوجه اين قضيه باشيم که الان وقت خوردن داروست الان وقت خوردن غذاست الان وقت ارتباط است ارتباطي که براي انسان ضروری است، اگر برقرار نکند از کيسه‌اش رفته اين معنا را اگر ما بفهميم آنوقت نسبت به حج چه نظري مي‌توانيم پيدا کنيم؟ آنوقت استطاعت در حج براي ما قابل توجيه مي‌شود که مي‌فرمايد: ... وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اَللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ اَلْعٰالَمِينَ﴿آل‌عمران‌، 97﴾ ديگر آن موقع نمي‌نشينم لِنگ را بيندازيم روي لنگمون که هر وقت يك پول باد آورده‌اي از شرق آمد و از غرب آمد ییلاق و قشلاق و ماشين آماده شد. بعداً حالا ببينم.....!!! نه ... وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ مَنِ اِسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وقتي شخص که مي‌آيد از امام سئوال مي کند کسي که استطاعت دارد يعني چه؟ يعني پول داشته باشد برود، زاد و راحله داشته باشد سوارش بشود، آيا پول داشته باشد يا پول قرض بکند؟ قرض بکند هم شامل می شود يک روايتي امام مي فرمايد: قرض بکند و برود مکه و بعد قرضش را ادا کند حالا کداميک از فقها به اين فتوا داده اند؟ برويد يک رساله عمليه بياوريد، کلام امام صادق را پس چه جوري معنا مي‌کنند؟.

بلکه يک روايتي هست در اينجا روايت صحيح السند «قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَه عليه اسلام الْحَجُّ وَاجِبٌ عَلَى الرَّجُلِ وَ إِنْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ»¹ اگرچه دين برگردنش است بايد برود البته اگر دين مُعَجّل نباشد اين براي کسي است که مي‌تواند برود و لو اينکه دين برگردنش هست ولي در عين حال بايد برود. 

روايت ديگر روايت صحيح السند روايت کليني است از «عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ عن موسي بن جعفر عليه السلام عَنِ الرَّجُلِ عَلَيْهِ دَيْنٌ يَسْتَقْرِضُ وَ يَحُجُّ» یعنی برود قرض کند، دين دارد خودش هم گير پول است، اين که ديگر خيلي بالاتر است هم دين دارد هم خودش پول ندارد، حالا اين روايت اول دين داشت ولي پول داشت به جاي اين که برود دين را بپردازد حضرت فرمودند برود مکه. اين روايت دوم پول ندارد، آه در بساط ندارد دين هم دارد باید قرض هم بکند. « قَالَ إِنْ كَانَ لَهُ وَجْهٌ فِي مَالٍ فَلَا بَأْسَ»² اگر مي‌تواند ادا کند، چيزي دارد که ادا کند، برود قرض کند و حج انجام بدهد.