
استطاعت در حج، توان عرفی یا تکلیف به هر قیمت؟
نقش امنیت راه و هزینه خانواده در وجوب سفر
استطاعت در حج به چه معناست و چرا آیه، وجوب این سفر را به توانایی مشروط کرده است؟ آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از لزوم فهم عرفی موضوعات احکام آغاز میکند و با اشاره به شیوه سفرهای گذشته، معنای توان رفتن را توضیح میدهد. سپس سلامت بدن، امنیت راه و امکان تأمین زاد و وسیله سفر را به این معنا پیوند میزند و نشان میدهد که داشتن همه امکانات در دست، تنها صورت توانایی نیست. در ادامه، ذکر شرط استطاعت را مانع برداشت وجوب حج به هر نحو ممکن میداند. بحث احتمال خطر در زیارت، زمینه بازگشت به حدود توان عرفی را فراهم میکند. روایت ابوالربیع شامی نیز لزوم حفظ هزینه خانواده را روشن میسازد. پایان بحث بر توجه به فضای صدور روایت و نقد از بین بردن عمدی استطاعت پیش از ماههای حج متمرکز است.
استطاعت در حج، توان عرفی یا تکلیف به هر قیمت؟
توضیحات:
استطاعت در حج به چه معناست و چرا آیه، وجوب این سفر را به توانایی مشروط کرده است؟ آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از لزوم فهم عرفی موضوعات احکام آغاز میکند و با اشاره به شیوه سفرهای گذشته، معنای توان رفتن را توضیح میدهد. سپس سلامت بدن، امنیت راه و امکان تأمین زاد و وسیله سفر را به این معنا پیوند میزند و نشان میدهد که داشتن همه امکانات در دست، تنها صورت توانایی نیست. در ادامه، ذکر شرط استطاعت را مانع برداشت وجوب حج به هر نحو ممکن میداند. بحث احتمال خطر در زیارت، زمینه بازگشت به حدود توان عرفی را فراهم میکند. روایت ابوالربیع شامی نیز لزوم حفظ هزینه خانواده را روشن میسازد. پایان بحث بر توجه به فضای صدور روایت و نقد از بین بردن عمدی استطاعت پیش از ماههای حج متمرکز است.
جلسه ۳
3آن شبهه مطروح است به این که اگر این استطاعت را در اینجا خداوند ذکر نمیکرد شاید شبهه وجوب حج بایّ نحو کان مطرح میشد مثل وجوب صلاة بای نحوکان آنوقت با این عبارت وَ لِلّٰهِ عَلَى اَلنّٰاسِ حِجُّ اَلْبَيْتِ علي رقبى، و با این تاکیدات این شبهه بود که ولو شخص متسکعاً هم باید برود، ولو با عدم امنیت طریق باید این را انجام بدهد.
چطور اینکه بعضی ها نسبت به این مسأله فتوا دادند که انشاء اللَه در مسأله امنيت طريق خواهیم رسید.
دیشب یك جزوه ای میخواندم که راجع به مسأله قمه زدن و اینها، جالب بود من نشنیده بودم میگویند جزوه را در ایران پخش کردند، خیلی زیاد هم پخش کردند که قمه زدن اشکال ندارد و بخاطر مخالفتها ئی که...، بعد در انجا نوشته بود که حالا چند نفر از علما فتوای به وجوب! قمه زدن روز عاشورا دادند.
یکی از آنها آخوند ملا دربندي بود خب ایشان مرد فاضلی بوده، مرد ملا و فاضلی بوده و لیکن آن علاقه و عشقش به امام حسین گاهی اوقات خلاصه مسأله را شاید از روال عادی خارج میکرده میگويند رفته بوده ضریح امام حسین علیه السلام را سفت گرفته که تو را به مادرت فاطمه زهرا که روز قیامت از شمر شفاعت نکن!! حالا امام بخواهد شفاعت بکند تو چکار داری؟ امام حسین شاید بخواهد شفاعت بکند، دیگر به مادرت فاطمه قسم میدهم که شمر را شفاعت نکن یعنی چه؟ آقا فکر خودت باش حالا امام حسین را چکار داری؟ هر کاری بخواهد میکند.
یك آدمی بود که نسبت به سیدالشهدا و مقام امام حسین بعضی مطالب را خیلی شدید بوده، بسیار، حتی اهل کتک بود. که بعضی ها را که میدیده مخالفند، چنان میخوابانده تو گوشش که طرف چپ بشود. خلاصه معروف بوده که حالا این چیزی نیست ولی شیخ عبداللَه مامقانی من شنیده بودم که ایشان -البته نمیدانم مسأله تا چه حد صحت دارد- ایشان فتوای به وجوب قمه زدن در روز عاشورا داده.
