جلسه ۲

تلمیذ: در اینجا عبارتی که مرحوم آقا دارند این است که چون مقدمات تمام هست ما گرچه می‌پذیریم که در اینجا اذا به معنای کلّما نیست ولیکن با توجه به سیاق آیه که همان اطلاقی است که در ناحیۀ نهی از بیع می‌کند یا در سعی به چیز می‌کند، این سعی به طور مطلق است، 

استاد: درست است

تلمیذ: در هر زمانی را افاده می‌کند یعنی جزا مترتب بر شرط هست اما نه ترتبی که مختص به همان ظرف زمانی که فقط اذا می‌رساند باشد یعنی شاید تصرفی در ناحیۀ جزا می‌خواهند بکنند به این معنا. مقدمات تمام است من خودم نفهمیدم که منظور از مقدمات چیست؟

استاد: خب رفقا نسبت به بیان ایشان ایراد ندارند؟ ایراد دارید؟ 

تلمیذ: ایشان فرمودند مقدمات تمام است ما صرف نظر می‌کنیم از این عمومیتی که اذا دارد.

استاد: این اشکالی که من کردم رفقا متوجه شدند؟ یعنی متوجه قضیه شدند؟ 

تلمیذ: این ندا ندای عام است، به معنای اعلان، اعلان لکلّ صلاة است، یکی از آنها هم صلاة جمعه است مثل روزهای عادی. 

استاد: پس إِذٰا نُودِيَ چه بیاید چه نیاید فرقی نمی کند.

تلمیذ: کنایه از دخول وقت است.

استاد: کنایه از دخول وقت است، بله بسیار خب، پس در اینجا این آیه دلالت بر اصل صلاة جمعه ندارد، یعنی دلالت بر وجوب دارد در صورت نداء یعنی در صورت دخول وقت، حالا صحبت در این است که آیا مقصود دخول وقت است یا اینکه این تحقق شرایط وقت است به عنوان ظرفیت؟ یعنی إِذٰا نُودِيَ لِلصَّلاٰةِ یعنی نداء صلاتیه محقق بشود که مقصود در این جا تحقق شرایط صلاة جمعه است که شرایط صلاة جمعه محقق شده فَاسْعَوْا إِلىٰ ذِكْرِ اَللّٰهِ خب موقعش هم موقع...، یا اینکه إِذٰا نُودِيَ لِلصَّلاٰةِ اصلاً فارغ از این مسأله است، صلاة جمعه یک امری است مقدم و مفروغ عنه، بعد خدا می‌گوید وقتی موقعش آمد فَاسْعَوْا إِلىٰ ذِكْرِ اَللّٰهِ مثل اینکه بگوید وقتی وقت زوال آمد فاسعوا الی صلاة الظهر، اذا نودی للصلاة المغرب و ذروا البیع فاسعوا الی صلاة المغرب.