جلسه ۱

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم

استاد: می‌خواهید اگر اشکالی راجع به مباحث گذشته هست مطرح بشود و امشب را به آن بپردازیم یا اگر مساله‌ای نیست به همان روال عادی به بحث نماز جمعه بپردازیم. هر طوری که میل شماست. از آقا سید نظر خواهی کنیم، نماز جمعه را بحث ‌کنیم یا...؟ کتاب در دست شما رسائل است؟ راجع به همین مسئله است؟ نه حالا باشد خدمتتان. منظور همین بود که...، خب فعلاً که ظاهراً آمادگی برای همین مساله است و انشاءاللَه راجع به این بحث را شروع می کنیم. خب چه شد نظرتان؟ این فتوکپی را رفقا دارند یا نه؟ دارند؟ آقا شیخ علی بیضون یک فتوکپی از صلاة جمعۀ مرحوم آقا گرفتند، رفقا هر کس می خواهد داشته باشد مانعی ندارد، ما قائل به حصر و اینها نیستیم. خب جناب آقای حکیم قزوینی شما تحقیقاتتان به کجا رسید؟ به چه منابعی مراجعه کردید؟

تلمیذ: من در آن جلسه ای که طرح این مسئله شده نبودم و اطلاعی نداشتم.

استاد: شما کارتان خیلی زیاد است. آقای ... خیلی سرشان شلوغ است و ...، شما؟ تلمیذ: امروز برای خالی نبودن عریضه فقط یک اجمالی نگاهی کردیم. کتاب حدائق را نگاه کردم، ایشان که قائل به وجوب تعیینی هستند. دو اشکال ایشان از طرف مخالف به نظرشان می رسد که عمدۀ عدم فتوی به وجوب تعیینی...

استاد: یعنی قائلین به وجوب تخییری؟ 

تلمیذ: قائلین به وجوب تخییری یا عدم وجوب در زمان غیبت، وجوب فقط در زمان معصوم، عمدۀ اشکال اینها عدم حجیت خبر واحد است و یکی هم حجیت اجماع که ایشان ابتداءً وارد در بحث اصولی می شوند برای اثبات حجیت خبر واحد و بعد هم رد اجماع به این کیفیت. و بعد هم وارد بحث نماز جمعه می شوند. ابتداءً اقوال متقدمین از علماء را نقل می کنند با اینکه دأب ایشان این نیست ولی چون در زمان ایشان یک شخصی رساله ای را نوشته و در آنجا گفته که کسانی که قائل به وجوب تعیینی هستند شرذمة قلیلون (عده ای که معلوم نیست اینها...) ایشان برای اینکه ثابت کنند اینها از فحول و بزرگان هستند شروع کرده اقوال اینها را از زمان ابتدای غیبت نقل کردند حتی از شیخ بهایی و مرحوم فیض نقل کردند و بعد وارد روایات می شوند. عمدۀ دلیل ما روایات است، اگر روایات را لحاظ کنیم بدون توجه به اجماع و یا شهرتی که بعداً پیدا شده، خود نفس روایات وجوب تعیینی را می رساند. ... اگر ما لحاظ کنیم که ائمه در زمان حکومت جائره هستند و مبسوط الید هم نیستند در تعیین امام جمعه و امثال ذلک و در آن ظرف اصلاً میسور نیست ولیکن حث و تحریک آنها اصحابشان را حتی به مثل زراره می فرمایند که چرا نماز جمعه نمی روید و اشکال کردن به ایشان و آن روایتی که از امام صادق علیه السلام است که نماز جمعه را در اعداد دیگر نمازهای واجب قرار دادند و فقط فرقش را در مسئلۀ جماعت خواندن بیان می فرمایند. از این جهت مجموع این روایات خصوصاً که روایات متعدد و مستفیضی هستند و همه هم با آن جنبه که اگر در جایی هستید که کسی هست که خطبه بخواند یعنی حتی ندارد که امام او را نصب کرده باشد یا حاکم او را نصب کرده باشد بلکه خطبه بخواند، اگر پنج نفر باشید باید نماز جمعه بخوانید. از مجموع این روایات ایشان استفاده می کنند که نماز جمعه وجوب تعیینی دارد مخصوصاً با موقعیت امام و مبسوط الید نبودن امام.