مرتب سازی:
جلسه ۱۱
3فرق بین هبۀ معوضه و بین صلح باز در این است که مسئله در اصل صلح مبادلة مالٍ بمالٍ لِرَفع الخصومه او لعَدمِ القدرة عَلَی الحصول العلم، طرفین نمیتوانند نسبت به خصوصیات این مال دقیقاً نظر داشته باشند، لذا در اینجا صلح میآید. لذا در صلح ربا نیست. چرا؟ چون اصلاً اصل صلح در جایی میآید که در آنجا اطلاع دقیقی بر خصوصیات نیست. اما اگر فرض بکنید که دقیقاً این شخص بداند مالش این مقدار قیمت دارد، این مسئله دقیق است ها، همین طور ما نمی توانیم بگوئیم که در اینجا صلح میکنیم، فرض کنید که مصالحه میکنیم یک درهم را به دو درهم، درهمین، این نمیشود. چرا؟ چون درهم با درهمین مشخص هستند، درهم مشخص است، معلوم است، درهمین هم مشخص و معلوم هستند، و صلح در ظرف غیر معلوم است، یعنی در جایی صلح است که متصالحین اطلاع بر آن عوض و معوض ندارند، در آنجا صلح میآید. اما اگر در آنجا قیمت این کتاب فرض کنید که الف تومان، قیمت آن کتاب هم فرض کنید که ؟ الف تومان باشد، خب دیگر در اینجا صلح نیست. دیگر در اینجا معنی ندارد صلح، این در اینجا بیع است. اصل صلح ماهیتاً برای ظرف جهل است. لهذا ربا در صلح نمیآید. چرا؟ به خاطر اینکه اصلاً طرفین اطلاع ندارند بر آن ...
... بر ذمه هست، بر ذمه نمیداند چقدر است؟ هزار تومان است؟ نهصد تومان است؟ هزار و صد تومان است؟ در این مبلغ در اینجا اختلاف است. این هم الان یک مبلغی هست، الان یک جنسی هست، این هم فرض کنید که نهصد تومان قیمت دارد میگوید آقا آن ما فی الذمه را من به این نهصد تومان صلح میکنم. حالا اگر نهصد تومان در ذمهام بود خب این مساوی است. اگر هزار تومان بود در ذمه، من در اینجا ابرائ ذمه میکنم، اگر کمتر از نهصد تومان بود تو ابرائ ذمه بکن. در اینجا برای این جهت اصلاً صلح است، لذا در صلح ربا معنی ندارد. پس بنابراین در مسئلۀ معاوضه در غیر از مسئلۀ صلح این بحث هست.