جلسه ۹

سؤال: نظرشان است آقا دیگر! 

جواب: دیگر چیزی به بقیه نمی‌رسد!

سؤال: ... در پس دادنش حتماً باید تورم حساب بشود؟

جواب: بله.

سؤال: ولو اینکه آن طرفی که قرض داده قائل به این مطلب نباشد؟

جواب: نباشد.

سؤال: آیا وجوب دارد؟ یعنی به ذمۀ این شخص هست؟

جواب: بله. مثل اینکه فرض کنید که یک کسی صد تومان را بگوید این صد و پنجاه تومان است، هی بگوید، فایده ندارد، صد تومان، صد تومان است دیگر. بگوید من به شما صد و پنجاه تومان دادم، حالا به شما صد تومان می‌دهد. خب با این صد تومان صد و پنجاه تومان که نشده است. این هم مسئله‌اش همین است، واقعیت که عوض نمی‌شود. واقعیت این است که در خارج است. خب حالا[با توجه به] آنچه که در خارج هست چه طور خودش این کار را نمی‌کند؟ خودش اگر یک چیزی را بخرد بعد که بخواهد بفروشد به همان قیمتی که خریده می‌فروشد یا اضافه می‌کند می‌گوید گران شده است؟ پس چه طور موقعی که فرض کنید که قرض گرفته به همان مقدار می‌خواهد پس بدهد؟ من الان این کتاب را خریدم با اسکناس هم خریدم، صد تومان با اسکناس خریدم فرض کنید که ده سال پیش، الان این کتاب هزار تومان می‌ارزد. خب من این را صد و بیست تومان می‌فروشم ؟ می‌گویم صد تومان خریدم و بیست تومان هم استفاده یا نه؟ مسئلۀ استنباطی نیست که یکی قبول داشته باشد، یکی نداشته باشد، واقعیت خارجی است. العُرو بالباء...

سؤال: آن استحباب زیاده غیر از این است؟

جواب: آنکه بله، الان هم همین طور است. امشب شما از یک نفر صد تومان قرض می‌کنید فردا که می‌خواهید به او بدهید صد و ده تومان به او بدهید، خب اینکه تغییری نکرده یک شب. آن استحباب زیاده به جای خود.

خیلی مدتی پیش، حدود ده سال پیش ما از یک بندۀ خدائی یک قرضی کردیم. بعد اخیراً به خاطر یک مسائلی من در پرداختش هی حیا می‌کردم. چون می‌ترسیدم ناراحت بشود، مقدارش هم خیلی نبود، دویست و پنجاه تومان بود. بعد اخیراً یک قضیه‌ای پیش آمد دستم دیگر باز شده بود برای پرداختش، دیگر آن حیاء منتفی شده بود، آمدم تحقیق کردم و اینها، متوجه شدم که خب این چند برابر شده است. حداقل سیصد درصد شده، یعنی از ده سال پیش تا این الان سه برابر شده است. لذا ما به همان مقداری که عُرف می‌گوید همان مقدار را[پرداخت کردیم،] بعد او خیلی نارحت شده بود، خیلی زیاد! اولاً ناراحت شده بود از اینکه ما این را پس دادیم. ثانیاً تصورش این بود که ما ربح روی آن گذاشته‌ایم و به او داده‌ایم. بعد در یک جا خیلی دیگر خلاصه...! گفتیم آقا ما این را از شما قرض کردیم و قرض را باید پس داد؟ این یک چیز شرعی است. قرض را باید پس داد. مجانی که نگرفته بودیم. و مسئله هم مسئلۀ ربح که نبوده در کار. مسئله این است که بنده این را به این کیفیت می‌دانم. نه تنها نسبت به خودم بلکه نسبت به هر کسی هم همین است و باید به قیمت مالیت روز پرداخته بشود. پس بنابراین نه خواستیم که به شما جسارت کنیم و نه اینکه...، قرضی داریم می‌خواهیم بپردازیم، آقا گناه کردیم؟ یک کسی از کسی قرض گرفته حالا باید بپردازد این گناه ندارد.