جلسه ۸

فکل مطعومٍ مکیلٍ او موزونٍ یثبت فیه الربا و لا یثبت فی ما سوای ذلک من ما لیس بمکیلٍ او موزون و هو قول سعید ابن مسیّب- سعید بن مسیّب از فقهای امامیه بوده است و از شیعه بوده و از اصحاب امام سجّاد علیه السلام بوده است و از فقهای مدینه بوده است و اهل تسنن هم سعید بن مسیب را قبول دارند. سعید بن مسیب همان شخصی بود که در زمان فوت امام سجاد علیه السلام از تشییع حضرت سجاد مطالبی را نقل می‌کند- این قول سعید بن مسیب و شافعی است فی القدیم. و قالت الجدید، شافعی در قول جدید خودش می‌گوید، ثبت الربا فیها بوصف الطعم به هر چیزی که در آن مطعوم باشد، در آن ربا است. حالا سواءٌ اینکه این موزون باشد یا مکیل باشد یا معدود باشد، هر چیزی که مطعوم باشد، این قول دیگر شافعی است. فَاَثبَتَ الربا فی جمیع الشیاء المطعومة شافعی ربا را در معدود هم آمده داخل کرده. من الثمار و الفواکه و ؟ و الادویة، مکیلة کانت اَو موزونة، حالا می‌خواهد مکیل باشد یا می‌خواهد فرض کنید که در وزن باشد، لما روی عن محمد بن عبدلله أرسل غلامهُ بصاع قمحٍ فقال بعه ثم اشتر بِهِ شعیرا فَذَهب الغلام فَاَخَذَ صاعاً و زیادة بعض من الصاع، یک مقداری اضافه، فلما جاء معمراً اخبرهُ ؟ فقال له محمد لم فعلت ذلک انطلق فرُدَّهُ و لا تأخذاً الا مثلاً بمثلٍ قال فانی کنت اسمع رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله و سلم یقول الطعام بالطعام مثلاً بمثلٍ و کان طعامُنا الشعیر قیل لَه فانّهُ لیس بمثله فقال انی اخاف ان یُزارعه. این رفته بود گندم را با جو، حنطه را با شعیر آمده بود تغییر بدهد و اضافه گرفته بود و گفته بود که حنطه که با شعیر تفاوت دارد گفته من ترسیدم...، البته یک قول در فقه هم هست ‌ها، ما داریم در فقه خودمان بر اینکه حنطه با حنطه ربا است بزیاده، حنطه با شعیر هم ممکن است این ربا باشد، قالبش وجود دارد.