جلسه ۷

خوب این تفسیری است که این تفسیر را کرده‌اند و سایر تفاسیر اهل تسنن هم همین است یعنی نسبت به این مسئله تفسیرشان تفسیر واحد است... البته روایات در این جا زیاد است، روایات مختلفی بیان می‌کند. راجع به اصناف ربا که ربا در چیست؟ آیا ربا در مطعومات است یا ربا در مکیل است یا در موزون است که در بحث فقهی این مسئله را ما انشاءاللَه مطرح می‌کنیم فعلاً نه.

مسئله‌ای که در این جا هست سبب ربا است، ربا برای چه حرام است؟ چند مطلب را راجع به علت حرمت ربا ذکر کرده‌اند:

مسئله اول این است که ربا اقتضاء می‌کند انسان مال غیر را بدون عوض بگیرد. چون همان طوری که در این جا مطرح شد- البته این در فقه ما هم هست، در بیان فقهی، در فلسفۀ فقه، این مسئله مطرح شده، اقسامی که حتی علمای اهل تسنن دارند، در فلسفۀ فقه ما هم اینها را مطرح کرده‌اند. حالا انشاءاللَه آنها را می‌گوئیم- یکی از این وجوه این است که در ربا اخذ مال است بدون عوض. خب این همین بود که الان گفتیم. کسی که فرض کنید که یک شیئی را می‌فروشد به زائد، یا این که یک شیئی را قرض می‌دهد به یک امر زائد، خب آن شیء زائد در این جا( در بیع) در قبال چیزی قرار نگرفته، کسی که فرض کنید که یک مثقال طلا را می‌دهد به یک مثقال ونیم طلا، ذهب، این نیم مثقال در قبال شی‌ء دیگری قرار نگرفته، این یکی از علتهای حرمت ربا است. پس بنابراین این[ أکل مال به باطل] می‌شود. أکل مال به باطل، البته خب بعضی ها آمدند این را مطرح کرده‌اند، وَ لاٰ تَأْكُلُوا أَمْوٰالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبٰاطِلِ… ﴿البقرة، ١٨٨﴾ بَيْنَكُمْ بِالْبٰاطِلِ را آمدند به این ربا تفسیر کرده‌اند و گفتند که أکل مال به باطل این است که انسان مالی را که عوض ندارد، مقابل ندارد، آن مال را فرض کنید که أکل کند. چه فرق می‌کند من دست در جیب شما کنم و صد تومان از جیب شما بیرون بیاورم، این پولی که الان از جیب شما در می‌آورم این سرقت است چون مقابل ندارد، این پول مقابل چیزی نیست، این باطل است. و همین طور اینکه فرض کنید من صد تومان را به دویست تومان مقابله کنم، آن صد تومان دیگر چون مقابل ندارد از باب أکل مال به باطل است وَ لاٰ تَأْكُلُوا أَمْوٰالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبٰاطِلِ در این جا شامل ما نحن فیه خواهد شد، البته به نظر حقیر این آیه شامل این مورد نمی‌شود ها، الان من فقط دارم استدلال این مورد را می‌گویم.