جلسه ۶

سؤال: این سؤال را من پاسخش را نگرفتم، ...شب اول همیشه ماه هم نازک است و هم کم نور است بر خلاف شب دوم که هم پر نورتر است و هم ضخامتش بیشتر است 

جواب: این را فراموش کردم. ببینید بر اساس طریقیّت رؤیت و اینکه علم جانشین رؤیت می‌شود، یعنی فرق نمی‌کند هر دوی اینها موجب علم است، اگر ارتفاع قمر در لیلۀ ثانیه که لیلۀ اول برای ما مشهود نیست، یا حتی در لیلۀ اُولایِ تقویمی، ارتفاع قمر به نحوی باشد، آن ارتفاع مشخص است دیگر، تظنی که نیست، فرض بکنید که انسان رصد می‌گذارد می‌بیند الان فرض کنید که این قمر من باب مثال در نوزده درجه، در بیست درجه از افق واقع شده، در این مقدار، خب قمری که الان گفتند که در بیست درجه واقع شده و تقویم هم گفته که شب اول ماه هست، این بیست درجه را که امروز یک مرتبه طی نکرده، این بیست درجه در عرض دو روز طی شده نه در عرض یک روز، این طور نیست که...، اگر در عرض یک روز باشد پس در هر روز قمر بیست درجه می‌آید بالا، ارتفاع پیدا می‌کند، و هو محالٌ. سرعت قمر و حرکت قمر مضبوط است. یعنی هر روز هیچ فرقی با روز دیگر ندارد، دقیقاً آن هشت درجه و خورده‌ای، این مقدار در هر روز، در هر بیست و چهار ساعت این قمر هی حرکت پیدا می کند، موضع قبلی خودش را تغییر می‌دهد به موضع جدید. لذا ما مرتب می‌بینیم قمر الان فرض بکنید که در سمت غربی آمد بعد آمد آمد در شب فرض بکنید که هفتم، در آن سمت الرأس قرار گرفت، بعد از شب هفتم رفت تا شب چهاردهم در قسمت ... قرار گرفت، بعد همین طور قمر در شب بیستم، بیست و پنجم، در شبهای بیست و پنجم اصلاً در تحت الارض ظاهر نمی‌شود، مدّتی که از شب بگذرد از سمت مشرق تازه قمر می‌آید بالا، صبح آدم نگاه می‌کند می‌بیند قمر هنوز به سمت الرأسش نرسیده. این به خاطر حرکتهایی است که دقیقاً در هر روز این قمر یک درجۀ خاصی را می‌تواند طی کند.