جلسه ۳
3یکی اینکه میفرمایند در قضیۀ اَلَّذِينَ يَأْكُلُونَ اَلرِّبٰا لاٰ يَقُومُونَ إِلاّٰ كَمٰا يَقُومُ اَلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ اَلشَّيْطٰانُ مِنَ اَلْمَسِّ معنای قیام در اینجا به معنای قیام عادی در مقابل قعود نیست بلکه قیام در اینجا به معنای استویٰ است، اِستوایِ اجتماع، اِستوایِ شخص مثل ... وَ قُومُوا لِلّٰهِ قٰانِتِينَ ﴿البقرة، ٢٣٨﴾ یعنی بایستی که انسان حالتش، حالت قنوت باشد، یا مانند وَ يَوْمَ تَقُومُ اَلسّٰاعَةُ… ﴿الروم، ١٢﴾ وَ يَوْمَ تَقُومُ اَلسّٰاعَةُ … ﴿الروم، ١٤﴾ وَ يَوْمَ تَقُومُ اَلسّٰاعَةُ … ﴿الروم، ٥٥﴾ … وَ يَوْمَ تَقُومُ اَلسّٰاعَةُ… ﴿غافر، ٤٦﴾ … وَ يَوْمَ تَقُومُ اَلسّٰاعَةُ … ﴿الجاثیة، ٢٧﴾ روز قیامت به پا داشته میشود، یا قیام به معنای ... وَ أَنْ تَقُومُوا لِلْيَتٰامىٰ بِالْقِسْطِ ... ﴿النساء، ١٢٧﴾... لِيَقُومَ اَلنّٰاسُ بِالْقِسْطِ ... ﴿الحدید، ٢٥﴾
سؤال: يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوّٰامِينَ بِالْقِسْطِ ... ﴿النساء، ١٣٥﴾ يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوّٰامِينَ لِلّٰهِ شُهَدٰاءَ بِالْقِسْطِ... ﴿المائدة، ٨﴾
جواب: بله قوّام به معنای قائم و به معنای زمامدار.
لِيَقُومَ اَلنّٰاسُ بِالْقِسْطِ، قسط را در میان مردم بپادارید، این بپاداشتن که البته یک نوع تشبیه بین معقول و محسوس است در اینجا، یعنی مجازاً آن قیامی که به معنای ایستادن است، استوای مادی شیئ هست، به آن وضع خاص، این را استعمال کردند در استوای معنوی اشیاء و مسایل معنوی. هذا دلالت بر قریب میکند و تلک دلالت بر بعید میکند، در آیات قرآن داریم که ذٰلِكَ اَلْكِتٰابُ لاٰ رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ﴿البقرة، ٢﴾ ذٰلِكَ اشاره به بعید است، یعنی بواسطۀ جلالت مرتبت و علّو شأن قرآن، اسم اشارۀ هذا نمیآید تِلْكَ آيٰاتُ اَلْكِتٰابِ اَلْمُبِينِ ﴿یوسف، ١﴾ تِلْكَ آيٰاتُ اَلْكِتٰابِ اَلْمُبِينِ ﴿الشعراء، ٢﴾ تِلْكَ آيٰاتُ اَلْكِتٰابِ اَلْمُبِينِ ﴿القصص، ٢﴾ این اشاره به جلالت و علوّ رتبه و شأن آیات قرآن دارد که اشارۀ بعید نسبت به این شده است و بواسطۀ بعضی از موارد هذا هم آمده است، إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ ... ﴿الإسراء، ٩﴾ در اینجا به واسطۀ تأکید بر حضور قرآن، تأکید بر وجود قرآن إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هست، خب آن تشبیه معقول به محسوس است. در اینجا موارد زیادی داریم.

