جلسه ۵

علیٰ کل حال شکّی در این مسئله نیست که بعضی از انواع کیفیات این موسیقی موجب حزن و موجب انبساط غیر حیوانی در انسان می‌شود ولی صحبت در این است که با این تأکیدی که شارع نسبت به حرمت دارد ما نمی‌توانیم این احتمال را مبرّر عقلایی و مبرّر نقلی بدانیم، لَعَّلَ این که این حالت حزن یا حالت سرور در یک هم چنین موقعیتی، این اثرات سوءِ جدا داشته باشد و آن اثرات سوء موجب عدم رشد انسان و سدّ ارتقاء و تکامل انسان بشوند، و الّا در غیر این صورت خب ممکن بود فرض کنید که شارع بیان کند، یا این که شارع برای جلوگیری از مفاسد گاهی اوقات ممکن است...، بله ما احتمال می‌دهیم، احتمال می‌دهیم که بعضی از این انواع موسیقی مفید باشد. یعنی برای رشد انسان، برای تجرید نفس، برای تجرّد نفس، برای تلطیف نفس مفید باشد و حالت انبساط در جای خود، چون مسئلۀ صدا، بسیار مسئلۀ عجیبی در کیفیت حرکت و سلوک انسان و تجرد نفس است. بسیار این قضیه، قضیۀ مهمی است. ولی صحبت در این است که شارع به لحاظ دفع آن موارد فاسده و عدم وقوف در هلکات، به طور کلی سد باب انتفاع از این آلات موسیقی را کرده باشد که اصلاً به طور کلی حرام است و این مسئله در مورد خیلی از محرمات است، در مورد خمر هم ممکن است این طور باشد.

الآن خمر قطعاً این طوری که اطباء می‌گویند، در هر روز یک مقدارش، چند سی سی آن برای بدن مفید است بدون اینکه اصلاً موجب اعتیاد بشود و موجب ... بشود. مثل خود الکل دیگر، این الکل خودش ماده‌ای است که ضد میکروب است و تمام میکروبها را از بین می‌برد و می‌شود بگوئیم که دستگاه کلیه و قلب و سینه و شش، حتی جهاز هاضمه، روده و اینها را اصلاً به طور کلی یک آنالیزی می‌کند و ...، اما شارع آمده حتی یک قطره از این را هم حرام کرده است، چرا؟ به خاطر عدم وصول به آن موارد فاسده، که اگر جلوی قضیه را باز کنند، طبع بشر است دیگر، نفس بشر است، می‌آید و واقع در مهلکه می شود، لذا از اول آمده سد باب کرده، گفته است که مثلاً کُلُّ ما یحرم کُلُّه یحرم جزئُه یا مثلاً کُل ما هُوَ نجسٌ کُلّهُ، نجسٌ جزئه و امثال ذلک. و در آن روایت امام صادق علیه السلام خطاب به بعضی از شیعیان، حضرت فرمودند هر چیزی که کثیرش مست می‌کند قلیلش هم حرام است، مثلاً کُلّ یُسکِّر کثیره قلیلُه حرام، به این عبارت است اگر اشتباه نکنم، به افرادی که در خراسان بودند، پیغامی که آن شخص آورد که حضرت برسانند برای شیعیانشان. فلهذا ما می‌بینیم، این را ادراک می‌کنیم در بسیاری از مسائل، که برای عدم وقوع در مفسدۀ اکثر، شارع آمده اصلاً سد باب انتفاع کرده است، به طور کلی اصلاً بسته است.