جلسه ۵

مسئلۀ آلات موسیقی و استفادۀ از آلات موسیقی هم همین حکم را دارد. یعنی... شارع آمده این را داخل در لهو کرده و اصلاً لهو را از این شمرده؛ در بعضی از موارد مطلقا اصلاً حرام است. حتی شارع در یک مورد هم حکم به حلیّت نکرده در حالتی که داریم إذا کان کذا فحلالٌ، إذا کانَ فی الا عراس حلالٌ، اذا کانَ فی الفطر أو فی الفَرَح کذا، إذا لَم یزمر فیه فهو حلال، این إذا إذا ها می‌آیند و موارد حلال را روشن می‌کنند چون داخل در مفسده نمی‌شود، افراد داخل در مفسده نمی‌شوند، موارد مشخص است. امّا این استعمال به خاطر این است که حالا طبع بشر که گرایش پیدا می‌کند و من حیث لا یشعُر وارد می‌شود، در این جا وظیفۀ شارع این است که بیاید جلوی باب انتفاع را به طور کلی بگیرد.

فلهذا فتواً و اجتهاداً، هر دو، نظر ما به حرمت استعمال آلات موسیقی است مطلقا و اگر حتی یک مورد محلل هم باشد، باز در آن جا به لحاظ عدم اطلاع و عدم اشراف انسان بر آن مورد محلل، این باز حرام است. لذا از این جا روشن می‌شود آن فتوایی که بعضی از علماء و بعضی از فقهاء دادند و همین طور حالا شاید خودشان استعمال می‌کردند یا نمی‌کردند من نمی‌دانم که بعضی از بزرگان، این‌ها مانند فرض کنید فارابی که هم فقیه بود و هم فیلسوف بود و یا مثلاً بوعلی یا بسیاری از فقهاء مثلاً برادر مرحوم علامۀ طباطبائی، مرحوم سید محمد حسن الهی که اینها خودشان وارد بودند و نسبت به استفادۀ از آلات در زمان سابق، البته در زمان سابق خود تعلیمش به عنوان یکی از فنون ریاضی دارج بوده، شاید به این لحاظ بود که آنها آن جنبۀ اشراف بر این مطلب را مد نظر داشتند. و همان طور که فرض کنید از کلام مرحوم الهی، آقا سید محمد حسن طباطبائی پیدا است که در بعضی از موارد اشکال ندارد، ولی صحبت در این است که این دست افراد ناباب بیفتد، افراد غیر صالح بتوانند از این قضیه استفاده کنند. فعلیهذا مسئله از تحت قاعدۀ فنی بیرون می‌آید، ما بر مقتضای استنباط و حیطۀ تخصصی و فنی، فتوی به حرمت قضیه می‌دهیم. نتیجه این است.