جلسه ۸

پس بنابراین آنچه که از مجموع روایات نسبت به مسئلۀ غناء استفاده می‌شود چند مسئله است که باید ما اینها را تذکر بدهیم و انشااللَه از فردا بحث مسائل مربوط به موسیقی و آلات موسیقی، از تعلُّم، از تعلیم، از جواز بیع، شراء، سماع، استماع و استفادۀ از آنها،[ را شروع می‌کنیم.]

یکی غناء در لغت: محصَّل بحث این است که غناء به معنای صدایی است که در آن ترجیع است، و این ترجیع، ترجیع حَسَن است، به این صدا و صوت، غناء می‌گویند. بعد این غناء در زمان بنی امیه و بنی مروان و بنی عباس کم کم اختصاص پیدا کرد به مجالسی که در آن مجالس مجالس لهو و لعب است، لهذا روایاتی که تعلیم و تَعلُّم غناء و اَجر و اشتراء مغنیه را به طور مطلق حرام می‌دانند، ناظر بر مغنیه‌ای هستند که آن مغنیه به واسطۀ تبادر در مجالس لهو و لعب و دخول رِجال فی هذه المَجالس، رجال در این مجالس حضور دارند، چه طور اینکه در زمان بنی عباس غلبه کرده بود مغنیه بر این مغنیه،[ یعنی] بر مغنیه‌ایی که در این [مجالس لهو و لعب] باشد. بعد در قبال این قضیه، امام علیه السلام یک قسم از همین غناء را استثناء می‌کنند و آن غناء و صوتی است که در مجالس عروسی استعمال بشود. قطعاً غنایی که در مجالس عروسی هست با آن غنایی که در مجالس لهو و لعب است، از نظر کیفیت صوت واحد است و هیچ تغییری در آنها نیست یعنی در مجالس عروسی مغنیه نمی آید آیۀ قرآن و روایت بیان بکند، همان اشعاری را که می خواند و می‌زند و می‌کوبد در مجالس لهو و لعب؛ همان ها را می‌آید در مجالس عروسی بیان می‌کند الاّ اینکه دک و تمبک ندارد، حالا تق تق دارد، ولی دیگر بزنند و فرض کنید که بیایند کنسرت تشکیل بدهند و اینها، به این نحوه و به این کیفیت نیست. از اینجا ما استفاده می‌کنیم که این مغنیه که همین مغنیۀ واحده است، نفس این کیفیت مغنیه حرام نیست. یعنی به طور کلی نمی‌توانیم بگوییم که این حرام است، چون اگر در همه جا حرام باشد در مجلس عروسی هم روی این حساب فرقی نمی‌کند. فَلهذا همین مغنیه برای مجلس عروسی یا اینکه فرض کنید که مغنیه‌‌ای که تُذَکِّرُک الجنَة بیاید با همین لحن و صوت برای مرد بخواند و به دلالت اولویت اگر جاریه بخواهد برای شوهر بخواند که حلال است و اینها، قطعاً در اینها حرمت نیست.