جلسه ۸

صحبت در خواندن افراد عادی است که آن افراد عادی اگر ریتم و انخفاض و ارتفاع صدا را به نحوی کنند که آن نحو، و مشخص هم هست یعنی همه هم می‌دانند، حتی خود ما هم تشخیص می‌دهیم، حتی مثلاً اگر خواننده عرب هم باشد، حتی شما صدای عربی را هم متوجّه نشوید،[یعنی معنی اشعار عربی را هم متوجه نشوید،] کیفیتی که می‌خواند آدم یک چیزیش می‌شود! هان؛ منظور این است که اشکال دارد و حرام است. حرمت در اینجا است که این نحوۀ صوت به یک کیفیتی باشد که انسان را در حیوانیت ببرد ولو اینکه خواننده مرد باشد، این غناء است. و[غناء] قرآن هم که حرام است این هم نازل بر این قسم از غناء است؛ یعنی قرآن را به این نحو غناء خواندن اشکال دارد چه طور اینکه الان می‌خوانند، یعنی یک ارتفاع و انخفاضی به قرآن می‌دهند که آن را از الحان عرب خارج می‌کند و به الحان غناء می‌برد و به الحان این کیفیتی که در این مجالس هست می‌برد، و خب مشخص است دیگر، فرض بکنید که برای هر مجلسی یک صوت خاص است...

یک دفعه من یادم هست در زمان مرحوم آقا بود، نشسته بودم، روز عید فطر بود، مرحوم آقا دیوان حاجی سبزواری را دادند به حاج آقا جلال که ایشان بخواند، گفتند ساقی نامه را بخوان، ساقی نامه دارد، حاج آقا جلال ساقی نامه را خواند، خب ساقی نامه یک وزن خاصی دارد که اصلاً کسی که این ساقی نامه را می‌خواند به وجد می‌آید، نه اینکه می‌رود در حیوانیت، به وجد می‌آید، یک انبساط خاصی پیدا می‌کند. حاج آقا جلال اصلاً زد به صدای گریه و اِبکاء و لحن بُکّی! آقا همه شروع کردند به گریه کردن، تا آخر! آقا گفتند آقا این جوری نمی‌خوانند این را، ساقی نامه را که نباید این جوری خواند!

چهل تن ز رندان پیمانه زن ** شهادت دهند این چنین بر کفن