جلسه ۷

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم

... این همان نحوۀ...، البتّه مسئلۀ[لیلة الرغائب] همین شب جمعۀ[اول ماه رجب] است منتهی من گفتم حالا اگر آن[شب جمعۀ دوم ماه رجب را] هم بگیرید[(یعنی اعمال لیلة الرغائب را انجام بدهید)] خوب است.[این مطلب] از باب این است که در روایت دارد که کسی که ماه رجب بر او داخل بشود در حالی که پنج شنبۀ قبل از آن جمعۀ اول را روزه بگیرد و بعد این اعمال را انجام بدهد چه و چه است. یک صورت روایت منقوله از ... این است.

روایات دیگری داریم که این فقره را[(اینکه پنج شنبۀ قبل از اولین شب جمعۀ در ماه رجب را روزه بگیرد)] ندارد، فقط فقرۀ اولین [شب] جمعۀ ماه رجب است، این هست. از این نقطۀ نظر ما می‌توانیم این مسئله را دو جور حمل کنیم؛

یکی اینکه بگوییم پیغمبر در این روایت، تغلیب اکثریت بر اَقل را لحاظ کردند، چون در هفته شش روز ایام، غیر جمعه است، یک روزش جمعه است و احتمال اینکه اول رجب جمعه باشد بسیار ضعیف است، لهذا فرمودند که کسی که ماه رجب بر او داخل بشود و پنج شنبۀ قبل از اولین جمعه را روزه بگیرد آن وقت آن شب جمعه می‌شود لیلة الرغائب و این اعمال را باید انجام بدهد، این جهت تغلیب اکثریت است که آن وقت با روایات دیگر که اولین شب جمعه را دارد تطبیق می‌دهد چون در روایات دیگر دارد اولین شب جمعه، لیلة الرغائب است. این یک حمل که این حمل بر اکثریت است و اشکالی ندارد.

دوم این است که بگوییم کسی که رجب بر او داخل بشود، این از لسان راوی است، این از پیغمبر نیست، یعنی راوی در نقل کلام پیغمبر آمده است این طور بیان کرده است؛ کسی که رجب بر او داخل بشود[کذا و کذا]، ممکن است پیغمبر این طور گفته باشند کسی که ماه رجب بر او بیاید در حالتی که پنج شنبۀ قبل از جمعۀ اول را روزه گرفته باشد، کسی که ماه رجب بر او بیاید این منافات ندارد که پنج شنبه‌اش قبل از ماه رجب باشد،[یعنی پنج شنبه اش روز آخر ماه جمادی الثانی باشد،] نه[این منافاتی ندارد] اما اینکه کسی که ماه رجب بر او داخل بشود در حالی که پنج شنبۀ آن ماه را روزه گرفته باشد این خیلی بعید است که مثلاً[حضرت این طور فرموده باشند،] ممکن است راوی این را اضافه کرده باشد، پیغمبر طبق روال خودش همان اولین شب جمعه را فرمودند، منتهی راوی کلام پیغمبر را که آمده است نقل بکند فرض کنید که آمده این طور نقل کرده است که...، چون خیلی دقیق است دیگر، کسی که ماه رجب بیاید در حالی که اولین پنجشنبۀ قبل از جمعه را روزه بگیرد، یا اینکه بگوییم کسی که ماه رجب بر او داخل بشود و پنجشنبه اول آن را روزه بگیرد، یک آن را کار را خراب می‌کند که پنجشنبه را داخل در ماه رجب به حساب می‌آورد، آن وقت روی این حساب، آن جمعه می‌شود دومین شب جمعۀ ماه رجب؛ نه اولین شب جمعه. بنابراین یک وقتی نظر مرحوم آقا این مسئلۀ اول بود که حتی یادم است در مسجد لیلة الرغائب را بعد می‌گرفتند، یعنی دومین شب جمعه می‌گرفتند با استناد به همین قضیه، ولی بعدها من دیدم نظر ایشان برگشته است، یعنی همان اولین شب جمعه را می گفتند که لیلة الرغائب است.