مرتب سازی:
جلسه ۳
6پس بنابراین آن معنایی را که مثلاً فرض کنید که مرحوم شهید فرمودند که این حرام است و باید به عُرف مراجعه کرد منظورشان همین است. منظورشان این است که این یک مسئلۀ قابل عرضۀ بر عُرف است. شهید ثانی در مسالک الافهام جلد دو صفحۀ صد و بیست و شش، این طور میفرمایند: اِنّ الغناء راجعٌ الی العرف فما سمّیٰ غناءً فهو حرامٌ. یا فرض کنید که در لمعه میفرمایند: هُوَ مدّ الصوت المشتمل عِلی الترجیع المطرب او ما سُمّی فی العرف غناءً و ان لم یُطرب. گرچه به طرب نیاورد ولیکن معمولاً به این غناء میگویند، حالا حتماً لازم نیست که...، یعنی حالا فرض کنید که در یک مورد خاصّ طرب نیاورد که ما فقط طرب را معیار برای غناء قرار بدهیم، نه، معیار برای غناء کیفیت صوت است حالا در یک جا طرب میآورد در یک جا این طرب نمیآورد، آن کیفیت صوت...
[سؤال و جواب عربی]
سؤال: اگر غناء موجب تحزین بشود چی؟ صوتی که موجب تحزین بشود موجب طرب نشود، مطرب نباشد مُحزِن باشد، آن چه حکمی دارد؟
جواب: حالا در مورد حزن هم عرض میکنم.
[سؤال و جواب عربی]
تلمیذ: حاج آقا دیسک چیست؟!
استاد: دیسکونت میفرمایند. آدم جامع آن کسی است که این دورهها را طی کرده باشد!
تلمیذ: آن مقام جمع است ما ناقص هستیم. ما هنوز ناقص هستیم...
سؤال: آیه قرآن وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ اَلْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اَللّٰهِ... ﴿لقمان، ٦﴾ ...
جواب: همین کدورت دیگر، ببینید کدورت و ظلمت که برای انسان میآید این عبارت است از تبدّل نفس انسانی به نفس حیوانی و عالم شهوات و عالم بهیمیّت. این معنا، معنای کدورت است. فرض کنید که یک شخصی که دارد ربا میگیرد از افراد، این ربا موجب کدورت میشود، یعنی چی؟ یعنی تبدّل نفس انسانی که آن نفس انسانی مقتضی انفاق و ایثار و مقتضی برای تجرد و انبساط است، آن نفس انسانی به مرتبۀ حیوانات و آن جنبۀ قسوت قلوب، تنزل پیدا میکند به نحوی که بعد از یک مدت انسان میبیند که آن روح ایثار و انفاق دیگر در او وجود ندارد. یا اینکه فرض بکنید که وقتی که انسان عمل حرامی انجام بدهد، این عمل حرام موجب میشود آن حالت انبساط و حالت روحانیت نفس، متبدل بشود به یک حالت ظلمتی که آن حالت کدورت و ظلمت موجب سدّ و حجب انسان است از وصول به معنویات و وصول به رقاع، این تعبیر، تعبیر به تنزل به حیوانیت است و هر عمل حرامی یک همچنین اثر و یک حادث وجودی را در انسان باقی میگذارد