جلسه ۳

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم

در مسئلۀ غناء عرض شد که غناء گرچه در لغت به معنای استغناء است و به معنای حُسن تام و تمامِ در یک موضوعی است- مثل جمال یا صوت، در هر دو مسئله استعمال شده، البته بیشتر در مورد صوت این غناء استعمال شده، کسی که صوتش کامل است می‌گویند صوت او غنیٌّ، اَوْ مُتغنّیَّ، یعنی مثلاً یستعملُ الغناء فی صوته، مثلاً تُحسِّن صوتها، تُرَجِّع صوتها و امثال ذلک- اِلاّ اینکه اصطلاحاً این غناء به صوتی اطلاق می‌شود که آن صوت همراه با ترجیعی باشد که آن ترجیع و آن تخفیض و ترفیع و استداره و ادارۀ صوت، آن موجب جنبۀ لهو و لعبی باشد، یعنی بخواهد انسان را از حالت اولیه و انسانیت متبدل به حالت حیوانیت بکند، این بعداً در این معنا تشرّع پیدا کرد، جزء حقایق متشرّعه شد و عرف هم بر همین مطلب دلالت می‌کند. فلهذا ما می‌بینیم برای صوت حسن بدون لهو و لعب، اطلاق غناء نمی‌شود. این بخاطر این مسئله است که این غناء کم کم متبدّل شد، تقریباً می‌توانیم بگوئیم نظیر آنچه که ما در عَلَم بالغلبه می‌گوئیم، این غناء متبّدل به حالتی شد که این حالت، انسان را از مرتبۀ نورانیت و انسانیت تنزّل می‌دهد به عالم شهوانی و عالم بهمییّت و حیوانیت. لهذا بدون قرینه در کلمات ائمه علیهم السّلام لفظ غناء آورده می‌شود. در آن آیه که می‌فرماید ... فَاجْتَنِبُوا اَلرِّجْسَ مِنَ اَلْأَوْثٰانِ وَ اِجْتَنِبُوا قَوْلَ اَلزُّورِ ﴿الحج‌، ٣٠﴾ حضرت می‌فرماید الزّور الغناء، نمی‌گویند الغناءُ المُحَرَّم، می‌فرمایند الغناءُ به نحو اطلاق.

یا فرض کنید که می‌فرماید که عن محمد بن علی عن ابی جمیله عن ابی اُسامه عن ابی عبداللَه علیه السلام: الغناء عشٌّ النفاق، در آن بیتی که غناء است لانۀ نفاق در آنجا بوجود می‌آید. افرادی که اینها اهل غناء هستند، آن جنبۀ نفاق که یکی از اوصاف رذیله است، در میان آنها بروز و ظهور پیدا می‌کند. آن حالات معنویت در آنها از بین می‌رود.