جلسه ۱

[سؤال و جواب عربی]

سؤال: ممدود و مقصورش [(غناء- غنیٰ)] که فرقی نمی‌کند؟ 

جواب: غنیٰ به معنای عدم احتیاج است، ولی غناء (ممدودش) آن به معنای جمال و به معنای صدایی است که در آن ترجیع باشد و صدایی که در آن تطریب باشد، آن غناء ممدوداً. ولی خود غنیٰ در حال مقصور به معنای عدم الاحتیاج و استغناء است.

سؤال: لم یستغن از ممدود است یا از مقصور؟ 

جواب: استغناء، آخر استغناء، آن هم به معنای طلب غناء می آید حالا یا طلب غناء یا طلب غنیٰ است هر دو هست، برای هر دوی آن می‌آید. البته استغناء بیشتر به معنای عدم الاحتیاج است و بمعنای تغنّی نیست گر چه خب معنا شده و قیلَ اَراد مَن لَم یجهر بالقرآن. 

روایتی در اینجا داریم که ما اَذِن اللَه لشَیءٍ کَاِذنِهِ للنَّبیِّ یَتَغنّیٰ بالقرآنُ یَجهَرُ بِهِ، اظهری این طور گفتند که از شافعی نقل شده که معنای این حدیث این است که تحسین القرآن، با صدای خوب و قشنگ انسان بخواند، و ترقیقُها، ترقیق یعنی رقّت به کلام بدهد، یعنی خیلی بپیچاند، ترجیع کند، لطیف کند، ترقیق کند آن صدا را، ایشان می‌گویند معنای حدیث دیگر هم همین است، زیّنُوا القُرآنَ باَصواتِکُم، تزیین با صوت، این تزیین به معنای صرف القرائة نیست، وَ الجهرُ بالقِرائَة نیست، بلکه بمعنای تحسین الصوت است، صرف القرائة که تزیین به حساب نمی‌آید. 

این[غنیٰ] به معنای صدای خوب و بی نیازی و عدم الحتیاج آمده. باز در اینجا ایشان موارد متعدّدی را برای این قضیّه ذکر می‌کنند و می‌فرمایند که معنای غنیٰ همان معنای عدم الحتیاج است، حالا می‌رسیم به اینکه چرا به صوت جمیل و تطریب در صوت غناء گفته می‌شود؟ خب چه جهتی دارد این ریشه؟ منظور من این است که ریشه و اصل برای این غناء را در اینجا عرض بکنم که اصل و ریشۀ غناء که صوت جمیل است این همان غنیٰ به معنای عدم الحتیاج است، هر دو یک ریشه دارد، هر دو یک اصل دارد، اصل یکی است.