جلسه ۱

دربارۀ امیرالمومنین علیه السّلام، خلیل دارد که: استغناءهُ عَنِ الکُلّ و احتیاج الکُلِّ اِلیهِ دلیلٌ عَلی اُولَویَّته اَو عَلی خِلافَتِهِ اَو عَلی وِصایَتِهِ، یک هم چنین عبارتی است. این مرتبه، مرتبۀ غناء است. اِستِغناءُه عَنِ الکُلِّ وَ افتِقارُ الکُلِّ اِلَیه، این معنا، معنای غناء است. البته غناء، غَنِیَ یَغناء است که به یک معنا است. استغناء هم به همان معنا می‌آید. اغتناء و تغانا و تغنّا اینها همه به همان معنای بی نیازی و عدم الاحتیاج است.

این‌جا ایشان می‌فرماید در حدیث است که: مَنِ استغناءِ بِلَهوٍ اَو تجارﺓ اِستَغنَی اللَه عَنهُ وَ اللَه غنیٌّ حَمید. یک حدیثی هم نقل شده که به دو صورت این حدیث را معنا کرده‌اند، این حدیثی که اهل تسنّن از پیغمبر اکرم صلی اللَه علیه و آله و سلم نقل می‌کنند: لَیسَ مِنّا مَن لَم یَستَغنِ بِالقرآنِ عَن غَیرِهِ، ایشان این حدیث را این طور معنا می کنند که می‌فرماید که: کسی که به واسطۀ قرآن از غیر قرآن، استغناء، طلب بی نیازی و عدم الاحتیاج نکند[این شخص] از ما نیست. یعنی اظهار نیاز نکند و به معنای همین عدم الاحتیاج است. یعنی القرآنُ کافٍ لِکُلِّ شَیء، اَلقُرآنُ کافٍ لِلنّاس، اَلقُرآنُ کافٍ لِاَعمالِ العباد وَ کافٍ لِلاِسلام، این به معنای کفایت است. این یک معنا.

معنای دیگری که برای این روایت کرده‌اند معنای آواز خوش خواندن است، به صدا و صوتِ مطرب قرآن خواندن است. البته یک قدری این معنا، معنای بعیدی است چون این مَن لَم یَستَغنِ بِالقُرآن عَن غیره، این عَن غَیره یک قدری معنا را مُعاقَد می‌کند، کسی که قرآن را با صدای خوش بخواند از غیر قرآن، این عَن غَیره، خیلی...، گر چه می‌شود توجیه بشود به این‌ که قرآن را با صدای و صوت غناء بخواند از غیر قرآن، یعنی غیر قرآن را نخواند و به جایش قرآن را بخواند ولیکن این معنا خلاصه یک قدری لا یتچسبک است! معنا، معنای لطیفی نیست.