جلسه ۱
1أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم
یکی از بحثهای فقهی مسئلۀ غناء است در مظاهر مختلفه، از نقطۀ نظر حرمت و اِباحه و یا رجحان و بالنّتیجه مسائل دیگری در این زمینه مطرح میشود از قبیل استعمال آلات موسیقی و آلات غناء و همین طور بعضی از اموری که از لوازم غناء و از آثار و تبعات بحث لهو و لعب میتواند مطرح باشد، آن مسائل در این بحث پیش میآید. پس تقریباً میشود گفت یک بحث جامعی از نقطۀ نظر غنا و لوازم غناء، لهو و لعب با مظاهر مختلفهای که دارد مانند رقص و امثال ذلک، ممکن است که در اینجا مطرح بشود.
در وهلۀ اول باید ببینیم که غناء از نظر لغوی و عرفی مفهومش چیست و محدودۀ تعریف غناء وحدّ و رسمش چیست؟ البته رسم، معنای حد که خب تعریف به ماهیت طبیعت است.
غنیٰ به معنای بی نیازی و استغناء و عدم احتیاج است، به این معنا در لغت آمده. در اسماءُ اللَه تعالی میخوانیم که ... إِنَّ اَللّٰهَ لَهُوَ اَلْغَنِيُّ اَلْحَمِيدُ ﴿الحج، ٦٤﴾ ... إِنَّ اَللّٰهَ هُوَ اَلْغَنِيُّ اَلْحَمِيدُ ﴿لقمان، ٢٦﴾ ... فَإِنَّ اَللّٰهَ هُوَ اَلْغَنِيُّ اَلْحَمِيدُ ﴿الحدید، ٢٤﴾ ... فَإِنَّ اَللّٰهَ هُوَ اَلْغَنِيُّ اَلْحَمِيدُ ﴿الممتحنة، ٦﴾ خداوند غنیّ است. غنیّ یعنی غیر محتاج، مستغنی عَنِ الغَیر. استغناء فی الوجود و فی آثار الوجود، این معنا، معنای استغناءِ خداوند متعال است. غناءِ پروردگار، غناءِ خداوند، این غناء به معنای عَدَمُ اِحتیاجِهِ اِلَی الغیر است، و احتیاجُ الغَیر اِلَیه، يٰا أَيُّهَا اَلنّٰاسُ أَنْتُمُ اَلْفُقَرٰاءُ إِلَى اَللّٰهِ وَ اَللّٰهُ هُوَ اَلْغَنِيُّ اَلْحَمِيدُ ﴿فاطر، ١٥﴾
هر ماهیّت امکانی، آن ماهیّت در وجود و در ذات و همین طور در آثار وجود، این محتاج به غیر است، پس بنابراین لازمۀ جمیع ماهیّات امکانی، فقر ذاتی است نسبت به اصل ذات و اصل وجود، و نسبت به شوائب و آثار وجود. و در مقابل، ذات پروردگار است که آن ذات خداوند متعال، حضرت حق جَلَّ و اعلی، آن ذاتاً مستغنی عن الغیر است، جنبۀ استغنای ذاتی دارد و این معنا، معنای غنیٰ است.

