جلسه ۸

در اینجا می‌فرمایند که: بِاَنَّ الظاهر انَّ مورد السوال فیها قضیّةٌ خارجیه، این یک قضیّۀ خارجی است، لِاَنَّ الظاهر من قول السائل الجاریة النصرانیة تخدمک خصوص الجاریة المعینة التی کانت تخدم الرضا علیه السلام و لم یعلم اَنَّ هذا الاستخدام کانَ باختیاره اَو باختیار سلطان الجور و اَن کان سلام اللَه علیه مجبوراً علی ذلک فیکونُ سوال اَن حاله مع هذه الجاریة فی ظرف اضطراره الی خدمتها و لو کانَ المراد السوال عن القضیة الکلیة لکان المناسب التعبیرُ بقوله الجاریة تخدم الانسان اَو تخدمُنی کما لعله ظاهر و حینئذٍ یشکل الاستدلال بها علی ما نحن فیه لاجمال الواقعة التی هی موضوع السّوال.

این محمل هم بسیار محمل بعیدی است که ایشان در اینجا کرده‌اند. ایشان می‌فرمایند اصلاً قضیۀ سوال از امام رضا علیه السلام مربوط می‌شود به یک قضیّۀ خارجیّه، اصلاً کاری به استفتاء از یک حکم شرعی ندارد. شخص آمده رفته در منزل امام رضا دیده یک زن نصرانی آنجا دارد فرض کنید که خدمت می‌کند، حالا ما از آقای حکیم سوال می‌کنیم از کجا این یارو فهمید که این زن نصرانی است و...؟ این غیر از این است که معروف و مشهور بوده که امام رضا کنیز نصرانی دارد؟ غیر از این چه محملی می‌تواند بر این مطلب داشته باشد؟ حالا از این صرف نظر کنیم. 

ایشان می‌گویند که این یک قضیۀ خارجیه است لعل اینکه مجبوراً علیه این کنیز را از طرف مأمون دادند به حضرت، و این در اینجا از باب تقیّه است و مجبور است و تقیّه هم همان طوری که تأثیر در حکم تکلیفی می گذارد، رفع حکم وضعی که طهارت و نجاست هم از احکام وضعی است، آن را هم انجام می‌دهد. پس بنابراین حضرت در اینجا مجبور بوده و اینها.

اوّلاً این محملی که در اینجا هست، از کجا معلوم است که شما آمدید و می‌گویید که این کنیز را مجبوراً دادند به امام رضا؟ این محمل دلیل می‌خواهد.