جلسه ۸

ببینید ما باید متوجّه این قضیّه باشیم که در مقام استنباط همین طوری کشکی نیاییم یک احتمالی را مطرح کنیم و بیندازیم وسط! گرفت گرفت...! بابا شیر یا خط که نیست اینجا! اینجا روایت است، روایت امام را شما همین طوری نمی‌توانید سر خود توجیح کنید و بگویید شاید از عملش خواسته سوال کند! خب آقا جان یک حرفی بزن که کسی به شما نخندد! بعد هم بعد از این همه، آخرش بگویید آقا ببخشید همۀ این محاملی که کردیم همه فیه تأمُّلٌ بود! خب این که صحیح نیست. این هم از این روایت که اصلاً این روایت قابل حمل در اینجا نیست.

مطلب دیگری که ایشان بیان کردند راجع به صحیحۀ[علی بن] جعفر است که در بحث انفعال ماء قلیل است، این هم دیگر از آن مسائل است! این را می‌توانیم بزنیم به آن قضیّۀ انفعال ماء قلیل، یک بحث دیگر بود که آن را نمی‌توانستیم بزنیم یعنی مؤاکله بود. ایشان می‌گویند که مراد حضرت از اینکه می‌فرمایند مگر اینکه مجبور شدید، شاید تقیّه باشد.

این تقیّه را ما نفهمیدیم در اینجا که این تقیّه چیست؟! اوّلاً آن زمان زمان تقیّه نبوده نسبت به این قضیّه که حالا چون فتوای ابوحنیفه و اینها بر طهارت بوده حالا از باب تقیّه[حضرت این گونه فرمودند،] نه آن موقع هنوز مسئله چیزی نبوده که حالا کسی که انجام ندهد و مخالف انجام بدهد و امثال ذلک، این خیلی مسئله مهم باشد از باب تقیّه. و ما باید بدانیم ظرفیت و موقعیت در آن موقع به چه وضعیتی بوده، آیا اقتضای تقیّه می‌کرده در یک همچنین وضعیت یا اقتضای تقیّه نمی‌کرده؟ و ما نمی‌توانیم در هر موردی تا اینکه صرفاً یک خلافی را مشاهده می‌کنیم بگوئیم زمان زمان تقیّه بوده، خیلی از احکام و فتاوا اینها قابل برای تقیّه نبوده، اینها یک احکام عادی بوده که طرفین نسبت به این قضایا احکام مختلفی انجام می‌دادند. این...