جلسه ۱

از این مطالبی که در اینجا هست استفاده می‌کنیم که نَجِس به معنای رجس است و رجس یعنی پلیدی. آن معنای خاص مصطلح که عبارت است از حالتی در یک شیی که بواسطۀ تلاقی رطوبت، آن حالت منتقل به ملاقی بشود، یک همچنین مطلبی نیست در اینجا، فقط در اینجا به معنای پلیدی و رجس در آمده است، پلید، هر چیز پلیدی. حالا آن شیء پلید و خبیث، طبعاً به خاطر آن اثری است که انسان از آن مشاهده می‌کند. فرض کنید که اگر یک نفر شخص کافری باشد، انسان یک اثری از او را مشاهده می‌کند بواسطۀ اعتقاداتش و خصوصیاتش. یا اینکه یک چیزی که مستقبح باشد و مورد نفرت و تنفر یک انسان باشد مثل یک زبالۀ کثیفی یا چیزی، به این هم رجس اطلاق می‌شود. یا اینکه به آن آثار ظلم و قبح در اجتماع هم رجس اطلاق می‌شود که در اینجا ایشان می‌آیند این مطلب را بیان می‌کنند.

در مورد رجس می‌فرمایند که: الرجس القَذَر. به شیء پلید، رجس گفته می شود. الشیء القذر و رَجُسَ الشیءُ یرجسُ رجاسةً و کلُ قذرٍ رِجسٌ و رجسٌ وَ رجلٌ مرجوس و رِجسٌ رَجِسٌ و رَجِسٌ نَجِسٌ بمعنای پلیدی هست. در اینجا هم آن روایت را بیان کرده. بعد می‌فرمایند: الرجس القذر و قد یعبر به عن الحرام و الفعل القبیح و العذاب و العنة والکُفر که تمام اینها به معنای قذر و رجس بمعنای مسئله‌ای است که ناخوشایند و نامطلوب طبع و وجدان و فطرت انسان است. لعنت، دور باش، عذاب، کفر و فعل قبیح، به تمام اینها رجس گفته می‌شود و نجس هم در اینجا به همین رجس اطلاق شده. وَ الرجس العذاب کَالرِجز. و جاء فی دعاء الوتر وَ انزل علیهم رِجسکَ و عذابَک که در اینجا بمعنای عذاب آمده. یا در قولی تعالی می‌فرماید: ... وَ يَجْعَلُ اَلرِّجْسَ عَلَى اَلَّذِينَ لاٰ يَعْقِلُونَ ﴿یونس‌، ١٠٠﴾ انه العقاب و الغضب. برای غضب در اینجا هست. یا در اینجا ابن اعرابی دارد که: مرَّ بنا جماعةٌ رجسون النجسون، ای کفّار. اینها رجس هستند و اینها نجس هستند، یعنی پلید هستند. یا در آیۀ قرآن می‌فرمایند: ... إِنَّمَا اَلْخَمْرُ وَ اَلْمَيْسِرُ وَ اَلْأَنْصٰابُ وَ اَلْأَزْلاٰمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ اَلشَّيْطٰانِ فَاجْتَنِبُوهُ... ﴿المائدة، ٩٠﴾ بعد می‌گوید: قال الزجاج الرجس فی اللغه اسمٌ لکل ما استقذر من عملٍ. فبالغ اللَه تعالی فی ذم الاشیاء و سماها رجساً. در اینجا هم به همین معانی، تتمۀ مطالب ایشان آمده که رجس در اینجا به همان معنای نجس است که همان معنای پلیدی باشد و معنای زشت و قبح در اینجا منظور هست. بناءً علیهذا...