جلسه ۱۷

همین طور با روایاتی که درباره‌ی زنای نسبت به شاب بود و همین طور حتی روایاتی که مربوط به این قضیه هست در تعلق تکلیف به عقل و امثال ذلک، ما متوجه می‌شویم که تکالیف کیفری مانند قصاص و حدود و امثال ذلک این فقط به بلوغ مربوط نمی‌شود به رشد عقلی نسبت به شناخت کیفر و مجازات و معرفت مجازات و حرام و شرب خمر و عواقب زنا و عواقب سرقت و عواقب تعدی به حقوق ناس و ... برمی‌گردد اما این که شما بخواهید این را به نفس بلوغ متعلق کنید، قطعاً این محل اشکال است. مثل اینکه فرض کنید یک دختری که حالا از نظر بلوغ خارجی، این در ده سالگی یا یازده سالگی بالغ می شود، حالا فرض کنید که یک عمل خلافی انجام داد، قطعاً بالبداهة العقلیه این رشد عقلی ندارد و همان طوری که رشد عقلی برای اخذ مال ندارد همان طور رشد عقلی برای ادراک صحیح اثم و عصیان و تعدی و امثال ذلک را ندارد. وقتی که ندارد چطور شما کیفر را بر آن بار می‌کنید؟ و در روایاتی هم که در آن روایات نائم و مجنون و اینها را در آنجا عرض کردیم که در حال نوم فایده ندارد شما او را مجازات کنید یا در حال جنون، و ما گفتیم که آن روایات مربوط می‌شود به اینکه بر فرض یک قصاصی هست که جنون و غیر جنون دخالت در آن قصاص ندارد، فرض کنید که یک شخصی را از بین برده، یک شخصی را کشته، حالا باید او را بکشند. حالا یا در حال نوم که هست او را بکشند یا در حال بیداری که هست او را بکشند، بالاخره این باید کشته شود. این یک کسی را کشته و اولیاء دم رضایت به دیه نمی‌دهند و خب حالا در حال فرض کنید که نوم ما این را به قتل برسانیم که حتی فرض کنید که کشتن و قتل را هم متوجه نشود، خب این چه اشکال دارد؟ این طوری نیست. یا اینکه فرض کنید که در حال جنون هم باشد، بالاخره این چه افاقه پیدا کند چه افاقه پیدا نکند یک شخصی را کشته در حال صحت و الان مخبل و مجنون شده و اولیاء دم هم به قصاص راضی هستند، خب بالاخره این را هم باید کشت دیگر، حالا[چه این الان افاقه پیدا کرده باشد یا نکرده باشد، فرقی در مسئله نمی کند.] این روایات را ما حمل بر این موارد می‌کنیم.