جلسه ۱۶

سؤال: اگر دختر برای طمث شدن مانع داشته باشد باز می‌شود بگوییم دختر به تکلیف رسیده؟

جواب: نه، یک وقتی منع پیش آمده امّا ظهور و بروز خارجی ندارد، باز هم آن طمث است. بله طمث است.

مثلاً در موثّقۀ عمّار ساباطی بسیار این مسأله را حل می‌کند که می‌فرماید: عن أبی عبداللَه علیه السّلام قال سألتُه عن الغلام متیٰ یجب علیه الصّلاة؟ قال: إذا أتیٰ علیه ثلاث عشر سنة. فإن احتلم قبل ذلک فقد وجب علیه الصّلاة و جریٰ علیه القلم. یعنی میزان میزان احتلام است منتهیٰ در ١٣ سالگی، یعنی ١٣ سال تمام بشود و وارد ١٤ شده باشد، دیگر در این سنین احتلام معمولاً پیدا می‌شود و ما در اینجا می‌فهمیم که میزان احتلام است. حضزت می‌فرماید: إن احتلم قبل ذلک فقد وجب. یعنی معیار احتلام است و نیازی نیست که ما بگوییم در ١٣ سال تمام شدن و وارد ١٤ سال شدن آیا محتلم می‌شود یا نمی‌شود؟ در خیلی موارد می‌شود، در ١٥ سال دیگر کامل است، در همه دیگر این هست. و الجاریة مثل ذلک، حضرت می‌فرماید: جاریه هم همین است، فرقی بین دختر و پسر اصلاً وجود ندارد. إن أتیٰ علیها ثلاث عشر سنة أو حاضت قبل ذلک فقد وجبت علیها الصّلاة و جریٰ علیها القلم. یعنی دختر هم در ١٣ سالگی حیض می‌شود و طمث پیدا می‌کند. حالا اگر قبل از این هم شد باز به مرحلۀ بلوغ رسیده.

پس بنابراین بین دختر و بین پسر اصلاً فرقی نیست. میزان میزانِ احتلام است. یا آن روایات دیگر، مثل صحیحۀ علی بن جعفر که إذا راهق الحُلم است، که آن هم این را بیان می‌کند. صحیحۀ دیگر صحیحۀ عبداللَه بن سنان است عن ابی عبداللَه علیه السلام: إذا بلغ اشدّه که می‌فرماید ثلاث عشر سنة و دخل فی اربعة عشر سنه یعنی ١٣ سال تمام بشود و داخل در ١٤ سال بشود وجب علیه ما وجب علیٰ المحتلمین، یعنی دیگر همان ایّام احتلام در اینجا هست. احتلم أم لم یحتلم، این دیگر در اینجا یعنی ١٤ سال بشود یعنی همان وقت احتلامش است حالا اتّفاقاً هم احتلام نشود، آن مشکل در اینجا پیش نمی آید. و کتب علیه السّیّئات و... و جاز له.