مرتب سازی:
جلسه ۱۴
6مگر اینکه ما بگوییم در انتساب فعل به فاعل، علم و عمد شرط نیست مانند دیات. در باب دیات علم و عمد شرط برای تعلق دیه نیست. در باب ضمان علم و عمد [شرط نیست.] این در اینجا به نفس فعل تعلق میگیرد نه به جنبۀ فاعلی فعل. اگر به جنبۀ فاعلی فعل این حکم تعلق بگیرد در استدامهاش آن جنبۀ فاعلی باید لحاظ بشود. آن جنبۀ فاعلی در حال علم و عقل است.
پس بنابراین قطعاً بالبداهة الاولیه، اجرای حدود بر مجنون، این عمل لغوی است بخاطر اینکه هیچ اثری مترتب نمیشود.
فرض کنید اگر یک شخص عاقلی بیاید شرب خمر بکند و بعد دیوانه بشود شما بجای هشتاد تا ضربه، هشتاد هزار تا هم به او بزنید، هزار برابر بکنید چه اثری مترتب است؟ اثری مترتب نمیشود. فرض کنید کسی که افطار صوم رمضان را کرده و بعد دیوانه شده، شما بخاطر افطار صوم رمضان ١٠٠ ضربه جلدش بکنید، وقتی که از دیوانگی در آمد، اصلاً این مباهات هم می کند میگوید خوب کردم، اصلاً یادش نیست در موقع دیوانگی کتک خورده یا نخورده. اصلاً حالیش نیست، میگوید خیلی خوب کاری هم کردم. باز هم او را بزنند، باز هم میگوید فلان! و در مرتبۀ سوم هم بگوییم این باید اعدام بشود!
پس بنابراین اصلاً به طور کلی این مسئله جای بحث است که اجرای حدود در صورتی هست که شخص عاقل و عالم و ملتفت باشد.
خب این روایت را ما در اینجا چه کنیم؟ روایتی که محمد بن علی به اسنادش، اسنادش هم صحیح است، علی بن رئاب است از امام صادق علیه السلام، این روایت را باید بر چه چیزی حمل کنیم؟ اول ما این روایت را حمل میکنیم بر یک محملی و بعد حالا سراغ بقیۀ روایاتی بیاییم که این روایات مشکل است، فرض کنید در این روایات دارد که دختر را در ٩ سالگی، حد بر او جاری کنید و امثال ذلک، اینها را[باید چطوری توجیه کنیم؟]