جلسه ۱۲

جواب: فَإِنْ آنَسْتُمْ معنایش، معنای احساس است، یعنی اگر احساس کردی رشد را

سؤال: اُنس به معنای...

جواب: همان، اُنس یعنی احساس

سؤال: خود ابتلاء بیشتر قرینه است

جواب: ابتلاء بله، ابتلاء مسئله اش...، یعنی در محک قرار بدهید، امتحانشان کنید، پول بدهید دستشان ببینید چکار می‌کنند؟ چه جنسی را می‌خرند؟ آیا چانه می‌زنند یا نمی‌زنند؟ مصالح را چگونه مدّ نظر قرار می‌دهند؟ ابتلاء بکنید، فَإِنْ آنَسْتُمْ یعنی اگر احساس رشد کردید.

سؤال: اُنس این نیست که نیاز به مراوده داشته باشد؟

جواب: نه، آن به معنای اُنس نیست. یعنی بالاخره در محک تجربه قرار بدهید دیگر، معنای ابتلاء همین است دیگر، فَإِنْ آنَسْتُمْ یعنی نه فقط صرف حدس است، یعنی به این مسئله رسیدید، احساس شد برایتان. واقعیت برایشان جلوه کرد که این شخصی است که دارای قدرت تفکّر است و قدرت تشخیص مصالح را دارد.

سؤال: آقا می‌خواهم عرض کنم که همین که [ابتلاء] می‌آید دلالت بر عظمت آن مال می کند

جواب: بله دیگر، بله همین طور است، درست است و الا ابتلاء معنا ندارد. 

سؤال: طبق فرمایش شما روایاتی که این مساله[(آنستم منهم رشدا)] را ندارد، چون آن مال اهمیتی ندارد[این قید در آنها بیان نشده] 

جواب: بله، درست است، همین طور است.

این مسأله و این مطلب که در دفع مال است- همان طوری که عرض شد- این است که بلوغ و احتلام در دفع مال شرط نیست، بلکه دفع مال به نحو یسیر اگر باشد، آن چرا، آن بلوغ و احتلام یا سیزده یا چهارده سالگی که در بعضی از روایات هست این کفایت می‌کند، یا دختر اگر به طمث برسد یا ازدواج کند، به این مقدار که زندگیش بگردد، این مقدار اشکال ندارد. به این وسیله ما امروز به یکی از موارد بسیار مهم در بلوغ رسیدیم و آن بلوغ عقلی است. در بلوغ عقلی که لازمۀ دفع مال است در آنجا میزان تسع سنوات نیست، ثلاث عشرة سنوات هم نیست، خمسة عشرة سنوات در غلام نیست و بالاترش هم نیست بلکه میزان، عبارت از بلوغ عقلی است و این که این شخص بتواند مصالح و مفاسد خود را در این قضیه تشخیص بدهد. این یک موردی بود که ما در اینجا به نحو قطعی و بتّی حکم به عدم کفایت بلوغ احتلامی برای دفع مال می‌کنیم و روایاتی را هم که در اینجا هست و در این زمینه هست، ما حمل بر آیات می‌کنیم و به وسیلۀ آیات آن معنای اجمالی روایات روشن می‌شود که منظور[از دفع مال،] مال قلیل و یسیر است