جلسه ۱۲

در اینجا دو روایت هست که این دو تا روایت خیلی محل اختلاف شده و دو روایتی است که به حسب ظاهر خیلی بعید [به نظر] می‌آیند. [دو] روایت راجع به مرأه و عبد است. باب حکم ما لو اشترکَ صبیٌ و امرأه او عبدٍ و امرأة فی قَتِل رَجُلٍ:

یک: روایت، روایت کافی، صفحۀ ٦٤، محمد بن یعقوب، محمد بن یحیی، احمد بن محمد، علی بن ابراهیم عن ابیه جمیعاًعن حسن بن محبوب عن هشام بن سالم عن ابی بصیر، سند صحیح است، عن ابی جعفرٍ علیه السلام قال: سُئِلَ عَن غلامٍ لم یُدرک، غلامی که هنوز به سن بلوغ نرسیده است و امرأة قتلا رَجُلاً خطئً، قتل قتل خطئی بوده فقال اِنَّ خَطَأ المَرَأة و الغلامٍ عمدٌ فاِن احبَّ اولیاء المقتول اَن یقتلوهما قتلوهما، خطای زن و خطای غلام عمد است، خب این خیلی عجیب است که چطور اصلاً حضرت اینطور می‌فرمایند؟! فَاِن اَحبَّ اولیاءُ المقتول اَن یقتلوهما، قتلوهما و یَرُدُّوا علی اولیاءِ الغلام خمسة آلاف درهم و اِن اَحَبّوا اَن یقتُلُ الغلام قتلوه و تردُّ المرأة علی اولیاءِ الغلام ربع الدّیه چون هر دو با هم بودند دیه را تقسیم می کنند و اِن احب اولیاءِ المقتول اَن یقتل المرأة قتلوها و یرد الغلام علی اولیاء المرأة ربع الدیة قال و ان احب اولیاء المقتول ان یاخذوا الدیه کان علی الغلام نصف الدّیه و علی المرأة نصف الدّیه خب هر کدام چون شریک هستند یکی نصف دیه باید بپردازند. این یک روایت.

دو: یک روایت دیگر، روایت به همین اسناد است از حسن بن محبوب عن ابی ایوب عن ؟ الکناسی قال سئلتُ ابا عبداللَه علیه السلام- روایت اوّل ابی بصیر از ابی جعفر بود، روایت دوّم از امام صادق علیه السلام- عن امرأة و عبدٍ قتلا رَجُلاً خَطَئً زنی و عبدی یک مردی را بطور خطا به قتل رساندند فقالَ اِنَّ خطئ المرأة و العبد مثلُ العمد. این هم از آن روایتهای خیلی عجیب است که خطای مرأه...، زن اصلاً خودش عقل ندارد تا اینکه...، حالا اگر زن خطاء هم بکند این عمد تلقی بشود؟ این خیلی عجیب است! بعد تتمه‌اش که دیگر برای ما مورد لحاظ نیست، فان احبَّ اولیاء المقتول اَن یقتلوهما قتلوهما فان کان ...، که ما بقی این روایت دیگر مورد نظر نیست.