جلسه ۹

دوباره این روایت را می خوانم: صحیح عن حسن بن علی بن وشّاء عَن عبداللَه بن سنان عن ابی عبداللَه علیه السلام قال اذا بلَغَ اَشُدَّهُ، مثلاً ببینید حضرت اشُد را ثلاث عشرة سنه در اینجا بیان فرمودند، وَ لَمّٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْنٰاهُ حُكْماً وَ عِلْماً…. ﴿یوسف‌، ٢٢﴾ که دربارۀ حضرت یوسف داریم، آن آتَيْنٰاهُ حُكْماً وَ عِلْماً باشد، با توجه به آن روایت دیگر که دارد که حضرت در جریان إمرأة العزیز، مراهق بود و مراهق هم مادون بلوغ است، به اضافۀ این روایتی که اشد را ثلاث عشر سنه گرفتند پس معلوم می شود و ثابت می شود که حضرت یوسف هنوز به مرحلۀ احتلام نرسیده بود در عین حال اشد در اینجا برای او صادق است که مرحلۀ اشد مرحله ای است که تکلیف نسبت به این اشد بر حسب موقعیت او تعلق می گیرد و دخل فی اربعة عشر وجب علیه ما وجَبَ علی المحتلمین احتلم ام لم یحتَلَم و کُتبت علیه السیئات و کتبت لهُ الحسنات و جاز لهُ کلُ شیء الاّ اَن یکونَ ضعیفاً او سفیهاً.

این که داریم کُتبت علیه السیئات و کتبت لهُ الحسنات این هم همان طوری که عرض شد بر طبق آن موقعیت و وزان اوست. معنای کُتبت علیه السیئات، اینکه گناه بر او نوشته می شود خب نوشتن گناه مراتب دارد، این نیست که ما مثل این متهجرین خیال کنیم کتابت سیئه یعنی مطلب تمام است، نه، کتابت سیئه یعنی گناه بر او نوشته می شود. شما فرض کنید این کار را انجام ندادی گناه کردی، حالا این گناه هم مراتب دارد، از مرتبۀ ضعیف هست تا مرتبه ای که یک کدورت خیلی شدیدی برای انسان بوجود می آورد، طبعاً همین طور است دیگر، یک پسر سیزده ساله وقتی که نماز نخواند اگر تعمد نباشد که هیچ، اگر تعمد باشد یک مقداری ممکن است حالت کدورت پیدا کند، همینی که قبلاً در بحث اصول صحبت شد که گاهی اوقات ممکن است خواهی نخواهی خود عدم اتیان آن فعل یک کدورت فعل الجمله‌ای را برای انسان بیاورد، این غیر از این است که فرض کنید که یک کدورتی باشد که خیلی کدورت جدی است و آن کدورت موجب نار و عِقاب و آن چیزهاست، نه، یک مختصری زنگاری، غباری، یک دخانی ممکن است نفس او را فرض کنید که مِن باب مثال بگیرد یعنی از آن حالت صفا و انبساط نفسانی، آن صَبی را متنازلش بکند. این معنا معنای کتبت سیئات است. غیر از این است که بچۀ ده ساله که اصلاً لم یکتب له السیئات، اصلاً هیچ چیز ندارد. الان بچۀ رضیع نماز می‌خواند؟! آیا الان مکدّر می‌شود؟! شما در او کدورت می‌بینید؟! نه بابا بچۀ رضیع صاف است، در یک مرحلۀ صفایی است که اصلاً عالم عالم ماوراء تکالیف است، در آنجا عالم عالم...