جلسه ۷

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم

روایاتی را که مربوط به بلوغ [بود] و حدود آن[بلوغ هم در روایات] مختلف بود[که در جلسۀ گذشته آنها را خدمتتان عرض کردیم.]

بعضی از آن روایات دال بر تسعه سنین للنساء و خمس عشر سنه برای رجال[بود که آنها] را هم عرض کردیم. 

احتلام یکی از شرائط بلوغ بود که آن را هم عرض کردیم. 

و به طور کلی از ما حَصَل روایاتی که دیروز عرض شد با اختلاف کمی که در آن روایات وجود داشت این طور روشن می‌شد که:

حدّ برای رجال، احتلام یا خَمس عشر یا انبات است. 

و برای نساء تِسعه سنین یا طَمث و در بعضی از آنها هم خروج از یُتم بود که خروج از یُتم با مُضیِّ تسعه سنین و ازدواج و زواج و نکاح محقق می‌شد.

سؤال: دوازده سال هم داشتیم برای نساء

جواب: بله دوازده سال هم داشتیم، دوازده سال یا سیزده سال؟ دوازده سال یا سیزده سال هم بود برای نساء. بله درست است.

با توجه به خود روایات و مفاد آنها چنانچه اختلاف آنها را ما مدّ نظر قرار بدهیم متوجه یک نکته می‌شویم و آن اینکه...

... آن بنای شرع را از حدود بلوغ، آن بناء عبارت است از تهیّؤ و آمادگی برای الزام، یعنی اینکه پسر و دختر در این سن ملزم به تکالیف و احکام بشوند و به واسطۀ الزام از عهدۀ آن تکالیف و احکام بر بیایند. آن تهیّؤ و آمادگی برای الزام را، ما اسمش را بلوغ می‌گذاریم و همان طور که در روایات از آن تعبیر شده به بلوغ، یعنی الزام برای تکالیف در آنجا حاصل می‌شود. البته خب روایاتی هست در اینکه مسئله امر به تمرین دارد برای قبل از بالغین یا روایتی که دیروز عرض شد از امام صادق راجع به صوم در مورد دخترها و راجع به صلاة، این حکایت می‌کند از الزام نسبت به اَبَوین که قبل از بلوغ است و من حیث المجموع از روایاتی که دیروز عرض شد این استفاده می‌شود که شارع یک الزامی را نسبت به تکالیف در این حد برای افرادی که به این حد می‌رسند مدّ نظر قرار داده، پسر به پانزده سالگی یا انبات یا احتلام و دختر به نُه سالگی و طمث یا اینکه در بعضی از روایتها، دوازده سالگی هم خب ذکر شده است.