جلسه ۷

در صورت دوّم این است که شارع می‌تواند موضوعی را برای تعلق تکلیف جعل کند، این در اختیار شارع هست. فرض کنید که من باب مثال برای حدّ زنا من جعل می‌کنم در مورد ابناء ثلاثة عشرة سنین را و در مورد بنات سبع سنوات را، شارع می‌گوید من جعل می‌کنم، اشکال ندارد. اگر یک دختر هفت ساله‌ای آمد فرض کنید من باب مثال این عمل را انجام داد و یک پسر سیزده ساله‌ای، شارع می‌تواند بگوید بر هر دو حدّ زنا را جاری کنید، این کار را می‌تواند بکند. صحبت در این است که آیا این عمل شارع عقلایی هست یا نیست؟ بحث در این است. بحث در لغویت است نه بحث در امتناع خارجی. بحث در عبثیت این حکم است نه بحث در استحالۀ خارجی، بحث در آن نیست. بله، شارع می‌تواند این کار را بکند، امّا اینکه از نظر عقلایی آیا این عمل شارع یک عمل حکیمانه‌ای است یا عمل لغوی است، آن یک بحث دیگر است. در اینجا باید راجع به این بحث کرد، فعلاً ما بحثمان راجع به استحاله نیست، بحث امروز ما راجع به این است که شارع می‌تواند جعل کند حدّی را برای تعلق تکلیف، حالا آن حد، آیا در عرف به آن حدّ بلوغ گفته می‌شود یا گفته نمی‌شود، آن یک مطلب دیگری است. شارع می‌گوید من در پانزده سال جعل تکلیف می‌کنم، حالا آیا این محتلم شده باشد یا محتلم نشده باشد، من به این کار ندارم. اَلإبن اذا بلغَ خمس عشر سنین یجبُ علیه الصلاة، البِنت إذا بلغ مثلا تِسعه عشر سنوات تجبُ علیها الصوم، این را شارع می‌گوید من می‌توانم جعل کنم. حالا ما هستیم با جعل شارع در خارج، آیا این جعل شارع، جعل عقلایی است یا عقلایی نیست؟ صحبت در این است.

ما در احکام شارع احکام متفاوتی را می‌بینیم:

بعضی از احکام است که اینها متعلق به عبادات است.