جلسه ۶

روایت دیگر، روایتش هم به همین اسناد است عن ابن محبوب عن ابی ایوب خزاز عن یزید الکناسی عن ابی جعفر علیه السلام قال الجاریة اذا بلغ تسعه سنین ذَهَب عنها الیتم و زوجت و اُقیمَت علیها الحدود التامه لها و علیها چه آن به نفعش باشد یا به ضررش باشد، حدود باید بر او اقامه بشود.

روایت دیگر که روایت چهارم است به همین اسناد عن ابی ایوب تا می‌رسد به سلیمان بن خالد عن ابی بصیر عن ابی عبداللَه علیه السلام فی حدیثٍ فی غلام صغیرٍ لَم یدرک ابن عشر سنین این یک غلام صغیری است که ده سالش است، هنوز به سن بالا نرسیده، زنا بإمرأة محِسنَه این بچۀ ده ساله شیطان گولش می‌زند و خلاصه زنا می‌کند قالَ لا تُرجَم آن زن رَجم نمی‌شود لِاَّن الذی زنا بِها لَیسَ بمُدرکٍ آن کسی که با این زن زنا کرده، آن ادراک معنا نمی‌کند، خب آن زن که ادراک معنا می‌کند و لَو کانَ مدرکاً رُجَمِت اگر ادراک بکند این مسئله را، یعنی مدرک باشد و بفهمد این مطلب را، این معنا را ادراک بکند، یعنی منظور همان معنای احتلام را، این بایستی که رَجم بشود.

روایت دیگر روایت علی بن ابراهیم است: انَّ رسول اللَه دَخَلَ بعائِشَة و هی بنتُ عشر سنین عائشه ده ساله بود که زوجۀ پیغمبر شد و لَیسَ یدخل بالجاریة حتّی تکون إمرأة در حالی که نباید به جاریه دخول بشود تا اینکه زن باشد، یعنی زنیّت در او قوام پیدا کرده باشد.

روایت دیگر از علی بن جعفر است از امام موسی بن جعفر: قالَ سألتُه عن الیتم مَتی ینقطِعُ یتمه یا عن الیتیم؟ چه موقع یُتم او منقطع می‌شود؟ حضرت فرمود: اذا احتَلمَ وقتی که محتلم بشود وَ عَرفَ الاَخذَ و العطا و داد و ستد را بفهمد، متوجه بشود. خب این یک روایت دیگری است که معنای متفاوتی دارد.

روایت دیگر از علی بن فضل است: انه کتب اِلی ابا الحسن علیه السلام ما حد البلوغ؟ به امام هادی علیه السلام می‌نویسد که حد بلوغ چیست؟ قالَ ما اَوجَبَ علی المؤمنین الحدود البلوغ حضرت می‌فرمایند که آن زمانی که بر مؤمنین حد را واجب بکند. بلوغ، آن زمان است. حضرت در اینجا این را به نحو اجمال فرمودند. خب حضرت می‌توانستند مانند سایر روایات دیگر احتلام یا خمسة عشرة سنین را بیان کنند یا نه سال را ولی در اینجا این روایت اشاره به یک نکتۀ دقیقی دارد و آن این است که منظور از این بلوغ و ارتباطش با این حدود را حضرت در اینجا می‌خواهند بیان کنند. یعنی آن بلوغی که مورد نظر هست این بلوغ یک بلوغی است که ایجاب حد را بکند، ایجاب حد یعنی مجازات، این بلوغ یک همچنین...