مرتب سازی:
جلسه ۶
2حالا از امروز روایاتی را که برای بلوغ[است] و[در این روایات] لفظ بلوغ و تکلیف[ آمده] میخوانیم تا اینکه ببینیم که با این روایات چه باید کرد؟
یکی روایت کافی است به سلسلۀ سند محمد بن یحیی، احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن یحیی، طلحة بن زید عن ابی عبداللَه علیه السلام قال: اِنَّ اولاد المسلمین موصومون عنداللَه شافِعٌ و مشَفَّع و اِذا بَلَغُ اثنتی عَشَرة سنة کتبت لهم الحسنات و اذا بَلَغ الحُلُم کتبت علیهم السیئات. اولاد مسلمین دارای علامت هستند، اینها دارای نشانه هستند، اینها مشخصند، از اینها شافع است و مشفع. اینها وقتی که به دوازده سال برسند، اعمالی را که انجام میدهند خداوند به آنها حسنات میدهد و وقتی که به سن حُلم برسند خداوند سئیات را برای اینها مینویسد. و نظیرش در کتاب توحید از طلحة بن زید نقل شده.
روایت دوم، روایت محمد بن یحیی عن احمد بن محمد عن ابن محبوب عن عبدالعزیز عبدی عن حمزة بن حمران و عن حمران- این روایت روایتی است که خیلی مهم است و جای بحث دارد و خلاصه این روایت اشکالاتی متوجه ما میکند و باید برایش چارهای اندیشید- عن حمران قال سألتُ ابا جعفر علیه السلام قُلتُ له متی یجب علی الغلام ان یُأخذ بالحدود التامَّه و یقام علیه و یُأخذ بها قال اذا خَرَجَ عنه الیُتم و ادرک وقتی که یتیمی از او بیاید بیرون، یعنی از حالت سرپرستی و اینها بیاید بیرون و ادراک بکند، نیازی به سرپرست نداشته باشد. یتیم از این نظر میگویند که احتیاج به سرپرست دارد، پدرش را از دست داده. وقتی که حالت احتیاج سرپرستی از او بیاید بیرون، این یُقام علیه الحد. قُلتُ فلذلک حَدٌّ یُعرفُ به؟ یک حدی هست که بفهمیم؟ فقالَ اِذا احتَلَم او بلغ خمسة عشرة سنة این دو علامت، او اَشعَر او انبت یا مو درمیآید یا انبات بشود، قبل ذلک اقیمت علیه الحدود التامَّه اگر هم قبل از این، احتلام باشد، بواسطۀ اشعار و انبات و بلوغ خمسة عشر و اینها، اقامۀ حدود میشود بر او، و اُخِذَ بها و اُخذت لَه. قلت فالجاریة متی تجبُ علیها الحُدود التامَّه وقت اقامۀ حدود بر جاریه چه موقع است؟ و تُاخَذُ بِها و به اینها و یُأخَذُ لَها و برای اینها، خلاصه بواسطۀ این او را اَخذ میکنند و بواسطۀ اینها به نفع او به حساب میآورند. قالَ اِنَّ الجاریهَ لیست مثلَ الغلام اِنَّ الجاریة اذا تَزَوَّجَت وَ دُخِلَ بها و لها تسعَ سنین ذَهَبَ عَنهُ الیُتم دیگر یتم از بین میرود و دفع الیها مالها و جازَ امُرها فی الشراء و البیع و اُقیمت علیها الحدود التامَّه وَ اُخِذَ لَها وَ بِها قال والغلام لا یجوزُ امرُهُ فی الشراء و البیع و لا یَخرجُ مِنَ الیتمُ حَتّی یبلغَ خمسة عشرة سنة اَو یَحتَلِم اَو یُشعرِ اَو یُنبت قبل ذلک.