جلسه ۶

سؤال: ... اگر به عنوان اینکه یکی از عقلاء است که دارد بیان می‌کند، در واقع دارد تعریف می‌کند. تعریف خارجی دارد می‌کند. خب این اشکال پیش می‌آید که...،

جواب: بله. لذا برای همین...

سؤال: اگر از جنبۀ تشریعی باشد هیچ مسئله ای نیست.

جواب: بله جنبۀ تشریعی مشکل نیست. مثل اینکه شارع بیاید و بگوید من بر مجنون هم می‌خواهم حدّ جاری کنم، خب به ما ربطی ندارد دلش می‌خواهد حدّ جاری کند.

سؤال: نه، اصلاً مجنون را این وصف می‌داند، این قیود، کسی که...

جواب: نه اصلاً بالاتر از این، می گوید ولو مجنون، مجنون خارجیه است من می‌خواهم اصلاً حدّ جاری کنم، خب بکند.

ولی یک وقتی شارع می‌گوید که باید حدّ بر عاقل جاری بشود، آن وقت بعد ما در یک جا شک می‌کنیم آیا این عاقل است یا نه؟ آن جا سراغ شارع برویم، شارع تو بیا برای ما تعیین کن که عاقل چه کسی است؟ شارع می‌‌گوید به من چه مربوط است؟ عاقل یک مسئلۀ عُرفی است، یک مسئلۀ عقلایی است و خیلی هم انسان[راحت] می‌تواند تشخیص بدهد، نگاه کند ببیند آیا این شخص اعمال و رفتارش در خارج، در خیابان، در شارع، پیش مردم، آیا رفتار، رفتار عقلایی است یا نه؟ آن کسی که می‌آید در خیابان شلوارش را در می‌آورد و اصلاً حُسن و قُبح اجتماعی و عرفی سرش نمی‌شود، این دیگر مسئله‌اش، مسئلۀ عادی است که این دیوانه است و بر این فرد دیگر تکلیف به این صورت نیست. 

بنابراین در آن موضوعاتی که این موضوعات، قضیه، قضیّۀ خارجیه است، یعنی تحقق تکوینی دارد در عالم خارج، و وضع و رفع این به ید شارع نیست، این که شارع بیاید حدّ تعیین بکند، این نمی‌شود به عنوان یک حکم بتّی و یک قانون لا یتخلف در همه جا مورد استفاده باشد.

سؤال: ...؟ 

جواب: بله، بله درست است. به بچۀ نه ساله که نمی‌آیند پانصد میلیون بدهند