مرتب سازی:
جلسه ۳
5قالَ الازهری: اَلاَشُد فی کِتاب اللَه تعالی فی ثلاثة معانٍ یَقرُبُ اِخْتِلافا فاَمّا قُوله فی قِصَّة یُوسُف علیه السلام وَ لَمّٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ … ﴿یوسف، ٢٢﴾ ازهری می گوید: فمعناه اَلاِدراکُ و البلوغ به مرحلۀ ادراک و بلوغ رسیده بود و حینِئذٍ رَاوَدَتهُ اِمرَاة العزیز اَلنَّفسِه وَ کَذلِک قُوله تعالی: وَ لاٰ تَقْرَبُوا مٰالَ اَلْيَتِيمِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ... ﴿الأنعام، ١٥٢﴾ مَعنَاه اِحفِظوا علیه مالَ حتی یَبلغُ اَشُدَّه فاِذا بَلَغَ اَشُدَّه فادفعوا الیه المال که در اینجا بلوغ جنسی نیامده، وَ بلوغُه اَشُدَّهُ اَن یُأنسَ مِنه الرُّشد و بلوغه اشُدَّه این، این است، اگر به مرحلۀ اَشد برسد چه مرتبهای است؟ اَن یُأنَسَ مِنهُ الرُّشد، رشد از او دیده بشود، مَعَ اَن یَکونَ بالِغاً یعنی علاوۀ بر رشد، اینجا میفرماید که بالغ هم باید باشد. و قالَ بَعضٌ حتی یَبلَغَ اشده حتی یبلغ الثمانی عَشرة سَّنَه به هیجده سال در اینجا گفته میشود، یعنی در هیجده سال مرحلۀ اَشُد پیدا میشود. بعد دیگر بقیّۀ مسائل را ایشان میفرماید که به همان معنایی است که عرض کردیم.
صحبتی که در اینجا راجع به لغت و معنای لغوی هست این است که آنچه که از لغت فهمیده میشود این است که اَشُد عبارت است از آن اِدراک و بصیرتی که برای مرد پیدا میشود ولی این ادراک و بصیرت باید به واسطۀ تجربۀ و مرور زمان برایش پیدا بشود. یعنی همان طوری که دیروز عرض کردم و در اینجا هم دلالت دارد، اَشُد عبارت است از آن ادراک و فهم و بصیرت در امور که ملازم است با مرور زمان، با گذشت زمان، لذا بعضیها میگویند هیجده سال، بعضیها میگویند بیست و سه سال، بعضیها میگویند سی و سه سال، اینها مراتبی است که اگر اَشُد یک مرتبۀ خاص باشد، خب اختلاف در بلوغ، دیگر در اینجا معنا ندارد. پس از اختلاف در سن ما استفاده میکنیم که بلوغ حلم در اینجا مطرح نیست، گذشت [زمان در اینجا مطرح است.]... حالا یکی فرض کنید که هیجده سالش باشد و احتلام هم نشود، اینکه اختلاف کردهاند و بعضیها گفتهاند[١٨و٢٣و٣٣و...،] حتی بعضیها اربعین سنه هم ذکر کردهاند، اینکه اختلاف شده و یکی گفته بیست و سه سال و...، نه اینکه وحی مُنزَل است بیست و سه سال بودن، هیجده سال بودن، هفده سال بودن، آمدند یک میزانی را برای این بلوغ عقلی ذکر کردهاند که در این سنین این بلوغ عقلی پیدا میشود، یکی گفته آقا هیجده سالگی پیدا میشود، یکی گفته فرض کنید سی و سه سالگی، یکی گفته بیست و چند سالگی، و ما از اینجا...،