جلسه ۲۱
9سؤال: [عقل و فطرت چه تفاوتی دارند؟]
جواب: عقل میآید شرایط را آماده میکند، در یک محدودهی بدون افراط و تفریط انسان را حرکت میدهد. آن قوانین فطرت را در فکر و در زندگی روزمرهی انسان پیاده میکند. کار عقل این است.
سؤال: منظم است؟
جواب: بله [عقل] جنبهی ناظم فطرت را دارد، مدیر است.
... روزه خودش مقتضی بستن درِ جهنم است. اصلاً کسی که روزه میگیرد خواهی نخواهی میل به گناه و اینها از وجودش و نفسش کنار میرود البته این منافات ندارد با اینکه حالا با وسوسه و تحریکی، چیزی دوباره برگردد یک کار حرامی انجام بدهد، نه، یعنی لو خلّی و طبعه این حالی که برای انسان در صیام هست این حال در غیر صیام نیست، این معنای بسته شدن درِ جهنم است، درِ جهنم یعنی غفلت دیگر. این یک.
دوم اینکه اصلاً به طور کلی در ماه رمضان حال و هوا فرق میکند یعنی اصلاً حالا آن نفس عنایت خدا در این ماه سوای اینکه شخص روزه هم نگیرد حتی و انسان آن را مشاهده میکند، یعنی احساس میکند که اصلاً وقتی که ماه رمضان میآید انگار اصلاً با ماه شعبان و و شوال و...، اصلاً حال و هوا و کیفیت و موقعیت به طور کلی متغیر میشود.
تلمیذ: رحمت است دیگر
استاد: خب بله.
سؤال: این مقتضی صوم مردم که نیست؟
جواب: نه، یعنی اثر صوم نیست یعنی میخواهم بگویم اثر اوست که در صائم است، یعنی اثر از بالا هست...، این معنای بسته شدن درِ جهنم است، این هست اما اینکه حالا یک کسی به زور میخواهد درِ جهنم را باز کند خدا قفل نکرده! در را بسته ولی باز کلیدش را هم به آدم داده! حالا انسان با مفتاح درِ جهنم را میخواهد باز کند، خب برود باز کند اشکالی ندارد.
سؤال: پس شیاطین هم وساوسشان سر جای خودش هست؟
جواب: بله.
تلمیذ: منتهی آن ظهور رحمت...

