جلسه ۱۸

عدة من اصحابنا عن احمد بن ...قال سألت ابا عبداللَه علیه السلام من لم یعرف شیئً هل علیه شیء؟ قال لا. این هم صریح است بر اینکه کسی که عرفان به حکمی از احکام نداشته باشد یا موضوعی، هل علیه شیءٌ؟ حضرت می‌فرمایند نه. که این ادله را در بحث اصالة البرائه و اینها می‌آورند و مرحوم شیخ هم اینها را ذکر کرده.

یا اینکه فرض کنید که روایت بعد: عن ابی عبداللَه علیه السلام ما حجب اللَه عن العباد فهو موضوع عنهم که بعضی‌ از روایات ما حجب اللَه علمه عن العباد بوده. روایت تهذیب ظاهراً علمه دارد اما روایت کافی ما حجب اللَه عن العباد است که بعضی‌ها به واسطه‌ی این حمل کردند بر موضوعات نه بر احکام، گفتند روایات دلالت بر جهل در موضوع می‌کند اما ما می‌توانیم که ما را توسعه بدهیم و از باب اینکه اصل، عدم حذف است، در اینجا بگوییم که علمه نسبت به هر چیزی تعلق می‌گیرد. این هم در اینجا یکی از ادله‌ای که ما می‌توانیم استناد کنیم.

روایت دیگر روایت توسعه است که روایت چهارم است عدة من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن ابان ؟ عن ابی عبداللَه علیه السلام قال، قال لی اکتب فحملا علیه ان من قولنا اَنَّ اللَه یحتج علی العباد بما آتاه و اعرفهم - من قولنا خبر أنَّ است، اللَه یحتج علی العباد اسم می‌شود برای أنَّ، منتهی اسم مؤخر است- ثم ارسل الیهم رسولاً و انزل علیهم الکتاب فأمر فیه و نهی، امر فیه بالصلاة و الصیام ...، بعد می‌آید تا اینجا، و کذلک قال ابا عبداللَه اذا نظرت فی جمیع الاشیاء لم تجد احداً فی ضیق و لم تجد احداً الا و لله علیه الحجه و لله فی علم الشیعه و... و ما امروا الا بدون سعة و کل شیءٍ امر الناس به فهم یسعون له و کل شیءٍ لا یسعون له فهو موضوع عنهم ولکن الناس لا ... ثم تلی لَيْسَ عَلَى اَلضُّعَفٰاءِ وَ لاٰ عَلَى اَلْمَرْضىٰ وَ لاٰ عَلَى اَلَّذِينَ لاٰ يَجِدُونَ مٰا يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذٰا نَصَحُوا لِلّٰهِ وَ رَسُولِهِ مٰا عَلَى اَلْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَ اَللّٰهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿التوبة، ٩١﴾ فوضع عنهم لانهم لایجدون. پس بنابراین این روایت هم دلالت دارد که به مقدار وسعت، به آن مقدار تکلیف است. آن مقداری را که وسعت ندارند، در آن مقدار، فهو موضوع عنهم.