بررسی مفهوم تجری و نقش نیت در ثواب و عقاب

توضیحات:

این جلسه از سلسله مباحث ارتداد توسط آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی به تبیین مفهوم تجری و نقش نیت در ترتب ثواب و عقاب اختصاص دارد. بحث با این مقدمه آغاز می‌شود که بسیاری از افراد به دلیل زندگی در محیط‌های خاص دچار استضعاف فکری شده و ناخودآگاه احکام یا ضروریات دین را انکار می‌کنند که این امر به معنای ارتداد نیست. در ادامه، مبنای دقیق ثواب و عقاب بررسی شده و تفاوت میان حسن و قبح فعلی و فاعلی تبیین می‌گردد. استاد با ذکر مثال‌های روشن نشان می‌دهند که افعال خارجی گاهی تحت تاثیر عوامل غیرارادی قرار می‌گیرند و به همین دلیل، ملاک اصلی برای پاداش یا عذاب الهی، نیت درونی و اراده قلبی مکلف است نه نتیجه بیرونی عمل. در پایان نیز این قاعده به عنوان دليلی برای توجیه خطاهای فکری افراد و شمول حدیث رفع بر آنان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

بررسی مفهوم تجری و نقش نیت در ثواب و عقاب

8

هر کدام از این دو مورد باشد، چه خطای در موضوع و چه خطای در حکم، مشمول حدیث رفع خواهد بود به همان بیانی که ما در بحث تجرّی آن را مطرح کردیم.
پس بحث تجرّی می‌شود مقدمۀ برای استفادۀ خطاء در استدلال بر عدم تحقق ارتداد نسبت به افرادی که قائل به حکم یا موضوعی مخالف با ضروری‌ای از ضروریات دین باشند، چون ملاک حسن و قبح، حسن و قبح فاعلی است، حسن و قبح فعلی نیست و در مورد خطاء، استناد خطاء به فاعل موجب رفع حرج از فاعل خواهد بود. این هم بحث این جلسه، إن‌شاءالله تا بعد.
البته مطالبی که خدمتتان عرض می‌کنم همۀ اینها شرح دارند و حالا إن‌شاءالله شما در دسته‌بندی و امثال‌ذلک، خودتان هم راجع به اینها بیشتر تأمل داشته باشید. ما خیلی مجمل که صرف همان احتجاج به این قضیه [باشد اینها را بیان می‌کنیم اما مفصلش دیگر به‌عهدۀ رفقا باشد.]
اللهم صلّ علیٰ محمد و آل محمد