جلسه ۶

سؤال: یعنی شناخت،

جواب: ما باید بدانیم که آیا منظور...

سؤال: باعث حرج می‌شود و از شریعت سهل و سمحه در می‌آید 

جواب: نه

سؤال: مگر اینکه ما بگوییم آنها دلیل بر این ؟ داشته‌اند

جواب: کار شریعت سهله و سمحه، این در ارتباط با مقلدین است، مقلد باید در سهولت باشد، امّا مجتهد چه کسی می‌گوید کارش به همین آسانی است؟ مجتهد بلند شود بیاید هر فتوایی می‌خواهد بدهد! هر برائتی را که می خواهد جاری کند! هر قاعدۀ حلّی را بخواهد بگوید! این نیست این طور، بله وقتی قاعدۀ حلّ را ما تنقیح کردیم، این نسبت به مقلدین، این شریعت، شریعت سهله و سمحه است اما اینکه ما فرض کنیم که یک وسائل الشیعه...، مرحوم آخوند یک دفعه در منبر گفته بود که ایها الناس، به علماء، الآن بدانید که فقط مطالعه و تفحص وسائل الشیعه برای استنباط احکام شرع کافی نیست بلکه حتماً مستدرک را هم باید شما مدّ نظر قرار بدهید. آقای بروجردی آمد یک چیزی روی دست ایشان گفت، گفت وسائل و مستدرک و کتب فقهی شیعه و حدیثی برای استنباط کافی نیست، باید فقه اهل تسنن را هم ببینید. این مطالب جای تأمل دارد که خب همین فقه اهل تسنن که همه اش باطل نیست که بگوئیم صد در صد از این فقه، فقه باطل است، نه، خیلی از مسائل است که به دست شیعه نرسیده، روایت بوده، سنّت پیغمبر بوده، فقه آن زمان بوده، اینها را انسان باید که...،

سؤال: آقای بروجردی از این باب نمی‌گفت، از این باب که آن زمان احکامی بوده که از ما فوت شده و در آنجا[(منابع اهل تسنن)] هست، ایشان از باب قرینه می گفت.

جواب: ایشان به خاطر توجه به مسائل تقیّه و غیر تقیّه و اینها...، نه، ایشان نسبت به این می‌گفتند که دلیل ندارد که همۀ مطالب اهل سنت خلاف باشد

سؤال: فقه شیعه را حاشیه‌ای بر فقه اهل سنت می‌دانستند